Sử Việt và những trận chiến mãn nhãn tựa Hollywood - Phần 3. Hết

Thoát Hoan và các tướng lĩnh lên boong chỉ huy nhìn ra mặt sông và đều ngây người ra với cảnh tượng trước mặt: Hàng nghìn chiến thuyền Đại Việt to nhỏ đủ cỡ xếp thành đội ngũ chỉnh tề đang vây bọc hết mặt sông. Các soái hạm long thuyền khổng lồ với lá đại kỳ màu vàng thêu chữ “Trần” ngạo nghễ đứng ở trung tâm đoàn thuyền, xung quanh là các thuyền chiến xung kích tốc độ cao Mông Đồng bọc thép với hàng trăm tay chèo lực lưỡng sẵn sàng xung trận...

Sử Việt và những trận chiến mãn nhãn tựa Hollywood - Phần 3. Hết

The Tide of blood: Cơn thủy triều máu

Năm 2008 bộ phim Xích Bích của điện ảnh Hoa Lục đã nhận nhiều lời khen cho các trường đoạn công phu quay lại cảnh đại chiến Xích Bích vô cùng hoành tráng của trăm vạn quân Tào và liên quân Ngô Lưu. Thế nhưng Xích Bích dù hoành tráng nhưng cũng không phải là lựa chọn duy nhất của khán giả. Bởi lẽ những "thước phim" về các chiến binh Đại Việt và trận chiến huy hoàng trên dòng sông Bạch Đằng hứa hẹn sẽ làm bùng nổ màn ảnh nhỏ. Chúng tôi tự nghĩ ra tên cho bộ phim này là “The Tide of Blood” (Thủy triều máu) vốn là miêu tả chân thực nhất về nguyên nhân thất bại và kết cục thảm khốc của đội quân Nguyên Mông xấu số kia.

Bối cảnh cuộc chiến:

Vào năm 1287, nhà Nguyên mở đầu cuộc xâm lược Đại Việt lần thứ ba, nhưng chỉ chiếm được kinh thành Thăng Long không một bóng người, và thủy quân Đại Việt do Phó tướng Nhân Huệ Vương Trần Khánh Dư chỉ huy đã đánh tan nát đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ trong trận Vân Đồn. Trước tình hình bất lợi, quân Nguyên định tổ chức rút về nước theo nhiều hướng khác nhau.

Trận Bạch Đằng diễn ra ngày 8 tháng 3 năm mậu tý (9 - 4 - 1288) nhằm niên hiệu Trùng Hưng thứ 4 đời vua Trần Nhân Tông bên Đại việt. Khởi đầu từ giờ Mão (5 giờ sáng), chấm dứt vào giờ Thân (17 giờ). Sau một ngày chiến đấu kịch liệt, toàn bộ thủy sư Nguyên Mông gồm 510 chiến thuyền, 15 vạn quân vừa thủy, vừa bộ bị bắt, bị giết cùng các tướng lãnh cao cấp như Ô Mã Nhi, Phàn Tiếp bị bắt sống. Đây là trận thủy chiến lớn nhất trong lịch sử vệ quốc của nước ta.

Phối cảnh trước trận chiến, thực lực các bên:

Trên một dòng sông rộng mênh mông như biển, hai bên là rừng rậm nguyên sinh âm u bạt ngàn. Đoàn thuyền chiến khổng lồ hơn 500 đại hạm đang chở 15 vạn quân viễn chinh Nguyên Mông tìm đường ra biển để về mẫu quốc. Bầu trời gần sáng xám xịt u ám như tinh thần của đoàn bại binh lúc này. Sóng vỗ mạn thuyền tung bọt trắng xóa, nước bắn tung lên mạn thuyền như đùa cợt với những binh sĩ đang trực trên boong, nhưng vẫn không thể xua tan nỗi căng thẳng của họ. Một số binh sĩ trong vô thức tay nắm chặt hơn thanh trường mâu lúc này đang đầm đìa nước. Trời đang dần sáng, làn sương xám phủ trên mặt sông từ từ tản đi nhưng vẫn không có thêm chút ánh nắng nào đủ xua tan bầu trời ảm đạm suốt mấy ngày qua.

Đoàn tàu vẫn lắc lư rẽ sóng tiến lên. Nhưng trên mặt sông phía xa nơi chân trời dần hiện rõ những khối màu đen to lớn nhiều vô số, xếp hàng dài dằng dặc, lô nhô cao thấp ken đặc mặt nước phía trước. Từ phía chân trời, một lực lượng đáng sợ tỏa ra khắp nơi, khí thế âm trầm nhưng vô cùng mạnh mẽ như muốn quật nhào cả đoàn thuyền.
“Là đại quân của An Nam” binh sĩ hoa tiêu trực ban kinh hãi hét lớn, kéo chuông báo động cho toàn hạm đội…

Thoát Hoan và các tướng lĩnh lên boong chỉ huy nhìn ra mặt sông và đều ngây người ra với cảnh tượng trước mặt. Hàng nghìn chiến thuyền Đại Việt to nhỏ đủ cỡ xếp thành đội ngũ chỉnh tề đang vây bọc hết mặt sông. Các soái hạm long thuyền khổng lồ với lá đại kỳ màu vàng thêu chữ “Trần” ngạo nghễ đứng ở trung tâm đoàn thuyền, xung quanh là các thuyền chiến xung kích tốc độ cao Mông Đồng bọc thép với hàng trăm tay chèo lực lưỡng sẵn sàng xung trận. Trên sàn tàu là hàng nghìn hàng vạn binh lính khôi giáp nghiêm trang, trường mâu đao kiếm tuốt sẵn sáng lóa. Tiếng trống trận, tiếng chiêng thúc quân cùng tiếng tù và vang rền trời đất. Những âm thanh “Sát Thát” từ hàng chục vạn binh sĩ phát ra quả thật có cái thế trời long đất lở. Thật đúng như Trương Hán Siêu đã miêu tả:

“Đương khi ấy
Thuyền bè muôn đội
Tinh kỳ phấp phới
Tì hổ ba quân
Giáo gươm sáng chói
Ánh nhật nguyệt chừ phải mờ
Bầu trời đất chừ sắp đổi
Thế trận thư hùng chửa phân
Chiến lũy Bắc Nam chống đối”...
(Trích “Bạch Đằng Giang phú”-Trương Hán Siêu).

Đại cảnh chiến đấu chính:

Bấy giờ đã cuối giờ mùi, nước sông rút xuống thấp. Thình lình một loạt chiến thuyền Nguyên vấp phải cọc. Cái bị thủng, cái bị vỡ, cái bị lật nghiêng. Trong khi quân Nguyên kinh hoảng la hét, nhảy khỏi chiến thuyền thì Nghĩa dũng quân Đại Việt trên ngư thuyền tung chài, tung lưới bắt…

Ô Mã Nhi nhìn dọc sông, chiến thuyền cái thì nghiêng ngả, cái thì bị lật úp, cái thì bị chìm. Quân sĩ chiến đấu tuyệt vọng. Trong khi đó bên phía quân Việt, Nghĩa dũng binh reo hò ào ào như sóng biển. Y thở dài, nghĩ lại mình từng làm nguyên soái đánh Nhật Bản, đánh Chiêm. Từng chỉ huy những đội kỵ binh mạnh nghiêng trời lệch đất. Mà bây giờ, một đoàn trên 520 chiến thuyền, 15 vạn binh, tan tác trên sông. Đội quân vô địch đang bị Nghĩa dũng binh, Ngưu binh toàn là bọn dân quê, bọn lão già, bọn đàn bà đâm chém, đuổi như đuổi vịt. Uất khí, y rùng mình.

(Trích tiểu thuyết “Gươm Thiêng Hàm Tử” - Trần Đại Sĩ).

Phân cảnh chiến đấu tuyệt kỹ giữa Ô Mã Nhi và Trần Quốc Toản:

Thấy tuyệt vọng, Ô Mã Nhi cùng 5 chiến thuyền chưa bị trúng cọc, hô quân chèo thật gấp bỏ chạy về phía bờ biển, mong thoát thân như lần trước. Nhưng phía trước 40 chiến thuyền Việt dàn ngang, chặn mất đường đi. Trên một soái hạm Việt, dưới ngọn cờ thêu 6 chữ vàng: "Phá cường địch báo hoàng ân", Có một viên tướng trẻ, cực kỳ uy vũ, mặt đẹp như ngọc đang cầm cờ chỉ huy, mà xung quanh không võ sĩ hộ vệ; chỉ có một thiếu nữ trang phục công chúa Tống, sắc nước hương trời đứng cạnh, với con vượn trắng tay cầm cây gậy sắt khổng lồ. Y hỏi tùy tùng:

–Tướng đó là ai vậy?

–Thưa là Hoài Văn vương Trần Quốc Toản. Y là một trong 4 đại tướng vô địch của An nam. Y lại có tài dùng binh như thần. Thiếu nữ đứng cạnh y là công chúa Ngọc Hoa di thần Tống. Nếu đô đốc muốn phá trận địa của Man Việt, chạy ra biển thì phải giết cho được tên Quốc Toản.

Ô Mã Nhi cầm tù và rúc lên, Nguyễn Chiến Thắng dẫn 20 võ vệ từ chiến hạm của y phóng sang soái hạm Việt...
Binh tướng hai bên reo hò.

Ô Mã Nhi đang đấu đến hồi quyết liệt. Cạnh đó công chúa Thủy Tiên, Ngọc Hoa, Vương Chân Phương và một số tướng Việt đang lược trận. Cả Ô Mã Nhi lẫn Quốc Toản đều phát hết công lực, cứ mỗi lần hai chiêu chạm nhau lại phát ra tiếng bộp lớn. Hai người đã lui tới thành chiến hạm. Thình lình Ô Mã Nhi xỉa hai tay vào ngực Quốc Toản, định đánh bay Hầu xuống sông. Quốc Toản dùng một chiêu trong Thuần chính thập nhị thủ của công chúa Thủy Tiên. Vương chụp lấy 2 cùi chỏ y, rồi uốn cong người lên không, hai chân thúc vào huyệt á môn, phong phủ, phế du, tâm du của y. Y bay tung xuống sông. Còn vương thì đáp xuống sàn chiến hạm. Bọn Võ vệ Nguyên quẳng đao đầu hàng. Ô Mã Nhi rơi xuống sông. Vì trên người y mang giáp trụ, nên y chỉ bơi lóp ngóp được vài cái rồi chìm nghỉm. Đội nữ Nghĩa dũng dùng chài, lưới chụp y, kéo lên ngư thuyền. Nội minh tự Đỗ Hành, tổng chỉ huy Nghĩa dũng, điểm huyệt, gỡ y ra khỏi chài, trói lại, nộp cho Thượng hoàng...

Bấy giờ đã sang giờ Thân, nước sông Bạch Đằng rút xuống thấp. Trên một dải dài 50 dặm, gần 5 trăm chiến thuyền Nguyên mắc cạn, vướng cọc, bị vỡ, bị nghiêng, bị lật. Xác chết nằm nghẹt lòng sông, nằm trên chiến thuyền, nằm trên bờ. Nước sông Hồng vốn đã hồng, bây giờ thêm máu của gần 15 vạn quân Nguyên, nên càng đỏ hơn.

Thượng hoàng, hoàng đế, Hưng Đạo vương cưỡi voi đi quan sát chiến trường dọc bờ sông. Tướng sĩ Việt cùng hô:


https://www.ntdvn.com/

Sử Việt và những trận chiến mãn nhãn tựa Hollywood - Phần 2

Để khai thông "tử huyệt" của đất nước lúc đó là con sông Hồng đang bị quân Nguyên chiếm giữ, nhà Trần đã dùng đến quân bài mạnh nhất trong tay, đội thủy quân hùng mạnh trứ danh với truyền thống vinh quang từ thời nhà Lý trước đó trăm năm. Do đó mới có một chuỗi chiến trận Hàm Tử - Chương Dương - Vạn Kiếp, diệt gọn đạo quân Mông Nguyên khét tiếng

Sử Việt và những trận chiến mãn nhãn tựa Hollywood - Phần 2

Phim lịch sử chiến tranh cổ trang là một trong những chủ đề vô cùng "hot" với những khán giả mê điện ảnh. Những khung cảnh chiến tranh đại cảnh khốc liệt, hoành tráng luôn làm phấn khích mọi thế hệ người xem. Các nhà làm phim Hollywood cũng như điện ảnh Hoa Lục nhiều năm qua đã đem đến cho khán giả rất nhiều siêu phẩm mô tả về chiến tranh, những cảnh quay kinh điển như thế, cho đến nay vẫn còn chưa hết hấp dẫn...

Tuy nhiên người viết cho rằng những bộ phim đó vẫn còn chưa đủ cấp độ, nhất là khi họ thiếu những trận chiến tuyệt vời nhất thế giới diễn ra ngay tại Việt Nam, vùng đất đã từng khuất phục biết bao danh tướng xâm lược và các vương triều lừng danh thế giới. Lịch sử nước ta với mấy nghìn năm chống lại các thế lực xâm lược binh hùng tướng mạnh, nếu vận dụng tốt ''đại phim trường" này, bảo đảm cũng có thể cho ra lò những trận đại chiến vô cùng kinh điển. Vậy nếu những trận chiến Đại Việt được chọn làm phim trong các siêu phẩm bom tấn thì sẽ ra sao nhỉ? Chúng ta hãy cùng nhau thả sức tưởng tượng các trận chiến lừng danh sử Việt sẽ như thế nào khi thay thế cho các siêu phẩm bom tấn của Mỹ và Trung Quốc...

Xem lại Phần 1

Nếu như Phần 2 của bộ phim 300 kể về cuộc hải chiến khốc liệt của quân Hy Lạp chống lại quân xâm lược Ba Tư thì phần 2 của phim 600 sẽ kể về trận tập kích thủy công bộ chiến kinh điển đánh tan toàn bộ quân xâm lược Nguyên Mông trên đất Đại Việt. Là chiến công nối tiếp lấy lại giang sơn, trả thù cho trận đánh hy sinh oanh liệt của 600 tướng sĩ Thánh Dực Dũng Nghĩa Binh và tướng quân Trần Bình Trọng.

Bối cảnh và cốt truyện:
Sau nhiều cuộc rượt đuổi bất tận xuyên khắp đất nước phương Nam nhỏ bé mà vẫn không bắt được nhà vua Đại Việt và đánh tan quân chủ lực như ý đồ ban đầu, các tướng lãnh Nguyên Mông bắt đầu thấy bất an. Đặc biệt là sau trận chiến bi tráng trong phần 1 với đạo quân Thánh Dực tử sĩ kỳ lạ kia, họ dần nhận ra một sự thật đáng sợ, bản thân dường như không còn là một thợ săn nữa mà đang biến thành một con mồi trong cái lồng to lớn là cả cái đất nước khó chịu này. Những “con mồi” kia vốn đã bị đánh tan tác trong các lần đọ sức trước không hiểu sao nay lại dần dần tụ tập lại đông hơn gấp 10 lần. Họ có mặt ở khắp nơi, nhẹ nhàng siết chặt tấm lưới để tiêu diệt các “thợ săn”. Đúng như câu thơ của nhà vua Trần Nhân Tông đã viết:

“Cối Kê việc cũ ngươi nên nhớ
Hoan Diễn vẫn còn mười vạn quân”...

Tuy nhiên các danh tướng dày dạn trận mạc Nguyên Mông cũng không hề đơn giản. Quân Nguyên Mông đã quyết định biến đổi chiến lược đánh nhanh thắng nhanh thành đánh chắc tiến chắc. Với một lực lượng quân sự khổng lồ, họ đã chia quân ra thành nhiều đồn lớn từ Thăng Long dọc theo sông Hồng ra đến biển, khống chế chắc chắn một nửa nước ta trong tay, chờ đợi đoàn quân Toa Đô từ phía Nam trở ra hội quân xong sẽ cùng nhau bình định Đại Việt. Đây quả là một kế hoạch đầy khả thi với quân Nguyên Mông và vô cùng nguy hiểm đối với quân Đại Việt. Trong khi đó, vua quan nhà Trần và đại quân đã hoàn toàn lui vào Nam đóng tại Thanh Nghệ. Do đó một chiến dịch mạnh mẽ tập kích để đập tan sự khống chế này mới có thể đẩy lùi quân xâm lăng khỏi bờ cõi.
Đập nát một đạo quân đồn trú phòng thủ vững chắc, quân số đông hơn 5 lần (500 nghìn quân và dân phu so với 10 vạn quân) với trang bị vũ khí mạnh mẽ hơn quả là một thử thách lớn. Đây đúng là một trận chiến bất khả thi. Một “Mission impossible of war” vậy.


Đại cảnh chiến đấu chính:

Để khai thông "tử huyệt" của đất nước lúc đó là con sông Hồng đang bị quân Nguyên chiếm giữ, nhà Trần đã dùng đến quân bài mạnh nhất trong tay, đội thủy quân hùng mạnh trứ danh với truyền thống vinh quang từ thời nhà Lý trước đó trăm năm. Do đó chuỗi chiến trận Hàm Tử - Chương Dương - Vạn Kiếp, diệt gọn đạo quân Mông Nguyên khét tiếng chính là thể loại thủy quân bộ chiến và tập kích thuộc hàng kinh điển xứng tầm siêu phẩm trong lịch sử quân sự thế giới.

Trận Hàm Tử:

Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật phụng mệnh dẫn hai vạn đại quân chia thành 4 đạo tập kích quân Nguyên đóng tại Hàm Tử. Bốn cánh quân Đại Việt cả thủy lẫn bộ đã diệt gọn căn cứ Hàm Tử khiến cho quân của Toa Đô (Sogetu) không hội quân được. Sau đó ít ngày, đoàn quân của Toa Đô từ biển tiến vào sông Thiên Mạc để hội quân với Thoát Hoan mà không biết định mệnh bi thảm đang chờ đợi mình...

“Chiêu Thành vương, Trần Quốc Toản dồn đám giặc còn sống sót lên bờ. Trong bãi rậm rạp đầy lau sậy, cỏ lác, quân ta đã phục chờ. Trận giao chiến cuối cùng của mặt trận Tây Kết xảy ra trên bãi Màn Trò. Đây là trận Nguyễn Khoái, Chiêu Thành vương, Trần Quốc Toản quyết đánh trả thù cho người anh hùng Trần Bình Trọng, cách đây đúng 5 tháng đã bỏ mình trên doi đất này.

Quân ta đánh quyết liệt, giặc không chống đỡ được, cũng không chạy được. Vì vậy kẻ nào không chịu hàng tất phải bỏ mạng. Biết không chạy thoát, dù chỉ còn vài chục dặm nữa là tới Thăng Long, nhưng tổng quản nhà Nguyên là Trương Hiển buộc phải đầu hàng. Mặt y xám ngoét, hai tay run run bê chiếc mũ Tổng binh cùng thanh gươm và ấn tướng, trao tận tay quân ta.

Tới nửa chiều thì giặc tan. Chiến trường lặng ngắt, không một âm thanh. Trên mặt sông lập lờ trôi những cán giáo gẫy, những áo quần, cờ xí, những mảnh buồm, những ván thuyền, và đó đây những chiếc thuyền chìm còn thoi thóp ngoi lên chiếc cột buồm đơn côi, như những nén hương khổng lồ cắm rải khắp một quãng sông dài, tựa như một bãi tha ma dưới nước. Và dòng sông đỏ lựng màu máu cứ lững lờ trôi xuôi.”
(Trích tiểu thuyết “Thăng Long nổi giận”- Hoàng Quốc Hải).

Cũng tại trận chiến khốc liệt này, Nguyên soái Toa Đô, dũng tướng nổi danh nước Nguyên, đã mất mạng sau một cuộc tỷ thí võ công nghẹt thở trên chiến thuyền với thiếu niên anh hùng Trần Quốc Toản:

“Thình lình Toa Đô xả một chiêu rất thô kệch. Vương phi Ý Ninh đứng lược trận, nhắc con: – Kiếm pháp Hồi cương. Bất đắc dĩ Quốc Toản phải trực diện đỡ. Chát một tiếng, kiếm của Toa Đô bị đứt tận chuôi. Biết nguy, y lao đầu vào Quốc Toản, hai tay bóp cổ Hầu [Hầu - tên gọi khác của Trần Quốc Toản]. Lúc tay y vừa mới dơ lên, Hầu xỉa kiếm vào nách phải y. Kiếm xuyên thủng áo giáp từ ngực xéo xuống bụng. Quá đau, y bóp cổ Hầu. Bạch viên ở trên cao thấy chủ lâm nguy, nó nhảy xuống, tay xáng một côn vào lưng Toa Đô. Bốp, xương sống Toa Đô bị dập, y buông Quốc Toản ra, người lảo đảo. Hầu rút kiếm khỏi thân y, đưa một nhát, đầu y rơi xuống đất.”
(Trích tiểu thuyết “Gươm thiêng Hàm Tử” - Trần Đại Sĩ).

Trận Chương Dương:

Đây là căn cứ thủy quân lớn nhất, đồn trú lực lượng quân Nguyên tinh nhuệ đông đảo nhất, đồng thời cũng là lá chắn bảo vệ cho Thoát Hoan lúc này đang đóng ở Thăng Long. Thượng tướng Thái sư Chiêu Minh Vương Trần Quang Khải đích thân chỉ huy chiến dịch lớn này. Ông cùng Hoài Văn Hầu Trần Quốc Toản và Phạm Ngũ Lão thân dẫn thủy quân tinh nhuệ cùng đoàn thiết kỵ binh thần tốc đánh gục đoàn quân đông đảo nhưng tinh thần rệu rã của Thoát Hoan.

Các dũng sĩ thiết kỵ binh Thánh Dực Quân với trường mâu, giáp sắt và lực cơ động mạnh mẽ đã nhanh chóng đánh gục quân kỵ binh Mông Cổ vốn đã thoi thóp sau nhiều đợt tổn thất trước đó. Trận đánh kỵ chiến vỗ mặt này đã mở toang căn cứ Chương Dương trên bộ, tạo điều kiện cho thủy quân Đại Việt áp sát tràn lên chiếm lĩnh trận địa từ sau lưng địch. Quân Mông Cổ tại chỗ hầu như đã tan rã sau đợt cường công mạnh mẽ hai mặt đó. Các binh đoàn Thánh Dực hùng dũng tiến thẳng về Thăng Long.

Thoát Hoan nghe tin thất trận lập tức thân dẫn đại quân ra khỏi thành chi viện cho Chương Dương thì trúng phải phục kích của quân Đại Việt do Trần Quang Khải dày công sắp đặt từ trước. Hai mặt giáp công, sức ép của đoàn thiết kỵ Thánh Dực và hạm đội thủy quân khổng lồ hừng hực khí thế xung sát đến đã khiến đạo quân cứu viện của Thoát Hoan hoàn toàn bị tiêu diệt. Thoát Hoan và các tướng lãnh phải dẫn tàn quân tháo chạy nhục nhã khỏi Thăng Long.


Trần Quang Khải dẫn đoàn quân khải hoàn khôi phục kinh đô, đã để lại những vần thơ bất hủ:

“Đoạt sáo Chương Dương độ
Cầm Hồ Hàm Tử quan
Thái bình tu trí lực
Vạn cổ thử giang san.”
(Tụng giá hoàn kinh sư).

Trận chung kết Vạn Kiếp:

Trấn Nam Vương Thoát Hoan khó khăn lắm mới đưa hết tàn quân chạy khỏi Thăng Long về đến biên giới. Càng gần đến biên giới, đạo quân Nguyên Mông tả tơi càng nhẹ lòng. Tuy nhiên họ đã lầm, xưa có câu “quả báo nhãn tiền” thực đúng vậy, ngay trận địa Vạn Kiếp mà mới năm ngoái họ còn vênh váo đánh tan quân nhà Trần dễ dàng thì nay lại trở thành tử địa cho toàn quân. Than ôi đường về cố quốc sao mà xa xôi quá:

“Thoát Hoan mới đưa được hơn hai chục vạn quân qua sông Bình Giang, tiền quân gần tới ải Nội Bàng thì bị quân Đại Việt chặn lại. Viên hữu thừa A-ba-tri với năm ngàn kỵ binh cùng hàng vạn quân bộ theo sau, đánh nhau từ sáng tới quá trưa vừa đói vừa mệt mà tiền quân không nhúc nhích được bước nào, đôi ba phen bị đẩy lùi rồi người chết, ngựa chết lăn quay. Xác người, xác ngựa chồng đống lên nhau ngáng trở đường quân đi. Thấy tiền quân không nhích lên được, Thoát Hoan sai Áo-lỗ-xích phái thêm viện binh hợp lực với A-ba-tri để thoát khỏi Nội Bàng mới có đường chạy tiếp về đất Trung Hoa. Thấy có quân tiếp viện, A-ba-tri gom nhanh số quân còn lại thúc chúng tiến lên. Nhưng xem ra cả người và ngựa đều đói và đã mệt nhoài, quân uể oải không đứa nào chịu tiến. Để làm gương cho binh sĩ, A-ba-tri hét một tiếng thật to rồi bấm ngựa lao về phía trước. Quả nhiên đám kỵ binh đều lao theo chủ tướng.

Quân Đại Việt ngăn cản quyết liệt, không biết họ ở đâu và từ đâu bắn ra, chỉ biết bốn phía, phía nào cũng có tên bay về phía kỵ binh Mông Cổ. Cùng một lúc A-ba-tri trúng ba mũi tên độc. Một mũi cắm trên đỉnh đầu, một mũi xuyên từ cổ ra phía sau gáy, mũi thứ ba xoáy vào đùi sau khi đã xuyên thủng lớp quần da. Loáng một cái mặt A-ba-tri đã sưng húp lên, da tím đen văng từ trên mình ngựa xuống chết không kịp ngáp. Quân Nguyên hoảng hốt, người ngựa lùi lại rất xa. Chúng vón lại với nhau như một bầy kiến gặp nước, chứ không dám tản ra hai bên đường là những rừng cây rậm rạp tối om. Trong khi đó, tiếng trống đồng, tiếng tù và, tiếng kèn vẫn cứ sôi sục từ mọi phía khiến tâm thần quân giặc càng thêm bấn loạn.

Thấy tình thế nguy ngập, bình chương chính sự Áo-lỗ-xích cùng mấy ngàn quân tinh nhuệ phải luôn đi sát để hộ vệ Thoát Hoan. Viên thần nỗ Giả Nhược Ngu xông xáo chống đỡ, che chắn cho chủ tướng và y không dám rời khỏi Thoát Hoan nửa bước. Các viên vạn hộ hầu Lưu Thế Anh, Đa-ra-tri dấn quân lên, chúng phải liều chết mở đường máu mới dẫn được Thoát Hoan qua cửa tử Nội Bàng. Vừa qua Nội Bàng được vài dặm thì được tin quân Đại Việt đã án ngữ dày đặc ở cửa quan Nữ Nhi và núi Khâu Cấp. Trên một trăm dặm đường thiên lý không nơi hiểm yếu nào là không có quân Đại Việt mai phục, còn hố bẫy ngựa thì rải rác không biết đâu mà lường. Sự thật số ngựa sa hố kéo theo cả người rải khắp dọc đường không phải là ít.

Quân Nguyên đã bỏ đường Khâu Ôn, nay lại bỏ cả đường Khâu Cấp tìm qua đường Đơn Kỷ để vượt về Tư Minh qua ngả Lộc Châu. Nhưng không một nơi nào giặc tìm được sự yên ổn. Ngay cả các đầu mục người man, lúc giặc mới vào họ cho quân tản vào rừng, nay họ cũng tập hợp lại đón đánh quân giặc bằng mọi loại khí giới mà họ được triều đình cung cấp hoặc họ tự chế ra. Xác giặc rải trên đường vô số kể. Bị đánh ở bất cứ chỗ nào, chúng đều liều chết cướp lấy đường mà chạy, chứ không dám dừng lại giao tranh hoặc chia quân vây hãm đối phương như hồi chúng mới đem quân vào đất Giao Châu cách đây mới có hơn ba tháng.

Vừa qua Đơn Kỷ được vài dặm thì trời đổ tối, cũng là lúc giặc rơi vào ổ phục kích của quân ta. Tại đây không có lửa đốt, không có tiếng trống tiếng kèn thôi thúc, chỉ có sự tĩnh lặng đến ghê rợn. Con đường độc đạo heo hút len lách một bên là rừng rậm một bên là vách núi tối om như một chiếc bẫy khổng lồ. Tiếng ngựa thở phì phì, tiếng chân giẫm đạp của đoàn quân trên lớp lá khô mục đều bị rừng đêm nuốt chửng. Mấy chục vạn quân như một con rắn khổng lồ mà đầu, mình nhiều khúc đã bị băm vằm cứ oằn mình trườn đi chậm chạp...

Bỗng một tiếng nổ đinh tai, ánh sáng lóe lên như một tia chớp rồi tiếng tên vun vút lao tới. Vậy là bị đánh tạt sườn tại khúc giữa đoàn quân. Giặc hốt hoảng cắm đầu chạy. Bước qua xác nhau mà chạy. Giẫm đạp lên cả những đứa bị thương đang kêu cứu mà chạy. Đang bám riết phía sau Thoát Hoan, Giả Nhược Ngu nghe thấy tiếng xé gió. Biết mũi tên sẽ bay thẳng vào Thoát Hoan, y rướn lên nửa bước ngựa để kịp đưa thân mình ra chắn. Mũi tên xuyên trúng bả vai viên thần nỗ. Khen thay Giả Nhược Ngu có cái tai thần, ngay trong đêm tối cũng “nhìn rõ” đường bay của mũi tên. Đúng là Giả Nhược Ngu có lòng xả thân cứu chủ, nếu không Thoát Hoan đã phải đền tội ác. Vạn hộ Lưu Thế Anh cùng tả thừa Đa-ra-tri dẫn quân liều chết mở đường máu mới thoát ra được. Chạy được khoảng nửa dặm đường, Giả Nhược Ngu níu áo Thoát Hoan nói giọng thều thào:
“Trấn Nam vương bảo trọng!”... Viên thần nỗ gục chết trên lưng ngựa. Thoát Hoan sai quân mang xác Giả Nhược Ngu đi theo và bắt phải giữ lại bộ cung tên mà vị thần nỗ thường dùng”.

https://www.ntdvn.com/

Hội Văn Nghệ sĩ Quân đội Việt Nam Cộng Hòa

Hội Văn-Nghệ-Sĩ Quân-Đội là 1 tổ chức văn hóa kết hợp các văn nghệ sĩ thuộc đủ các bộ môn hiện phục vụ trong quân ngũ nhằm mục đích phát triển văn nghệ quân đội, nới rộng trên bình diện văn hóa, xây dựng dân chủ tự do, cùng ngăn chận mọi ảnh hưởng của những sáng tác văn nghệ có thể tác hại đến đời sống tinh thần của chiến sĩ cũng như của quần chúng.

Hội Văn Nghệ sĩ Quân đội Việt Nam Cộng Hòa

Được phép của Bộ Tổng-Tham-Mưu QLVNCH theo SVVT số 28332 TTM/TC CTCT/TLC ngày 8-5-67 để thành lập Hội Văn-Nghệ-Sĩ Quân Đội, một Đại-Hội Văn-Nghệ Toản Quân đã được tổ chức từ ngày 31-5-67 đến ngày 2-6-67 dưới quyền chủ tọa của Thiếu-Tướng Chủ Tịch Ủy Ban Hành-Pháp Trung Ương và sự tham dự của nhiều vị quan khách và báo giới.

Đại Hội đã quy tụ được 250 đại biểu văn nghệ sĩ quân nhân toàn quốc để thảo luận các vấn đề văn nghệ, sự cần thiết của việc thành lập Hội Văn Nghệ-Sĩ Quân-Đội, thông qua bản Điều-Lệ của Hội và bầu ban Chấp Hành của nhiệm kỳ I

Hiện nay Hội Văn Nghệ-Sĩ Quân-Đội đã được Bộ Nội-Vụ cho phép hợp thức hóa trở thành 1 Hiệp Hội Văn-Hóa chính thức có tầm hoạt động rộng lớn cả trong và ngoài quân đội. (Nghị-Định số 8I4/BNV/KS/I4 ngày 2-10-I970 của Bộ Nội-vụ).

Cho đến nay Hội đã quy tụ được trên 300 Hội-viên chính thức có nộp đơn tình nguyện gia nhập và trong tương lai số Hội-viên sẽ tăng thêm ước lượng là 500 người đủ các bộ môn văn nghệ.

CHƯƠNG 1 - DANH HIỆU, MỤC-ĐÍCH VÀ HOẠT-ĐỘNG CỦA HỘI

Điều 1. Dưới danh hiệu Hội Văn-Nghệ-Sĩ Quân-Đội, nay thành lập một tổ chức Văn hóa kết hợp các văn-nghệ-sĩ thuộc đủ các bộ môn hiện phục vụ trong quân ngũ.

Điều 2. Hội có tánh cách vĩnh viễn. Trụ sở của Hội đặt tại Saigon số 72 đường Nguyễn-Du.

Điều 3. Hội có mục đích phát triển nền văn-nghệ quân đội, nới rộng trên bình diện văn hóa, công cuộc tranh đấu của quân- đội chống lại chủ nghĩa cộng sản, xây dựng dân chủ, tự do, cùng ngăn chận, đánh bạt mọi ảnh hưởng của những hoạt động văn nghệ nói riêng cũng như văn-hóa nói chung có thể tác hại đến đời sống tinh thần của chiến sĩ cũng như của quần chúng.

Điều 4. Những hoạt động của Hội bao gồm :

- Khám phá, phát hiện những tài năng tiềm tàng trong các đơn vị, giúp đỡ họ có cơ hội phát triền, tiến bộ.

- Giúp đỡ, can thiệp cho những văn nghệ sĩ quân đội những tài liệu, phương tiện xuất bản, triển lãm, trình diện những sáng tác của họ.

- Gây những phong trào sáng tác, triển lãm, trình diễn, diễn thuyết rầm rộ nhờ sự góp mặt đồng đủ của tất cả các văn nghệ sĩ quân đội.

- Hội họp, thảo luận để trao đổi những kinh nghiệm nghệ thuật, xây dựng cho nhau để trau dồi kỹ thuật, kiên định đường hướng hầu đầy mạnh công tác văn nghệ dân tộc nói chung và văn nghệ quân đội nói riêng càng ngày càng mở mang tiến bộ.

- Giúp đỡ cho các văn nghệ sĩ quân đội được xuất ngoại trong những dịp trao đổi văn hóa với các nước bạn để họ có cơ hội học hỏi, thâu thái, nghiên cứu tinh hoa, tổ chức văn hóa của nước ngoài.

- Bảo vệ tinh thần và quyền lợi vật chất những sáng tác phẩm của Hội-viên.

- Tổ chức những giải thưởng văn nghệ lớn để khuyến khích;

Điều 5. Mọi hoạt động xuất-bản, trình-diễn, diễn thuyết, triển lãm không do Hội chủ trương đều không được dùng danh nghĩa của Hội.

Điều 6. Hội Văn-nghệ-Sĩ Quân-đội chỉ hoạt động trong phạm vi văn hóa tuyệt đối không nhân danh Hội để tham gia vào những biến động chính trị. Hội-viên được toàn quyền sáng tác, trình diễn, diễn thuyết theo quan niệm nghệ thuật và cách thế xã hội của riêng mình, miễn không gâyphương hại đến tinh thần Quân đội, lợi ích của quốc gia. Mọi hoạt động văn hóa phương hại đến uy tín của Hội đều không được Hội chấp nhận.

CHƯƠNG II — THÀNH-PHẦN

Điều 7. Thành phần của Hội gồm có những Hội-viên Hoạt-động, Hội-viên Bảo-trợ và Hội-viên Danh dự.

a) Hội-viên Hoạt-động: Có thể trở thành Hội-viên Hoạt-động những quân nhân có hoạt động văn nghệ, thuộc bất cứ bộ môn nào, thuộc bất cứ đơn vị nào, thuộc bất cứ cấp bực nào chấp nhận tôn chỉ và Điều lệ của Hội, cam kết hoạt động để thực hiện mục đích của Hội và do hai Hội-viên Hội giới-thiệu. Sự gia nhập Hội hoàn toàn đặt trên căn bản tự nguyện. Hội viên Hoạt-động không phải đóng nguyệt-liễm.

b) Hội viên Bảo-trợ: Hội-viên Bảo-trợ là những quân nhân các cấp hoặc những nhân vật ở ngoài quân-đội có thiện ý và cảm tình với văn nghệ quân đội đã trợ giúp phương tiện hoạt động cho Hội dưới mọi hình thức tinh thần hay vật chất.

c) Hội-viên Danh- dự: Hội-viên Danh dự của Hội là những nhân vật dân sự hay quân sự, trong hoặc ngoài nước, thuộc giới văn hóa, ủng hộ mục đích của Hội và được Ban Chấp-Hành trao tặng danh hiệu đó. Hội-viên Danh-dự và Hội-viên Bảo-trợ phải được Ban Chấp-Hành của Hội nhìn nhận với đa số tương đối thăm biểu quyết.

CHƯƠNG III - TỔ CHỨC

Điều 8. Tổ chức của Hội gồm có:

-Đại -Hội

-Ban Chấp-hành

-Văn-phòng Thường-vụ

Điều 9. Thành phần Đại hội gồm có các Hội-viên Hoạt động và các Hội-viên Danh dự. Nếu cần, có thể mời thêm các Hội-viên Bảo-trợ.

Điều 10. Đại Hội có thẩm quyền tối cao quyết định. Đại hội nhóm họp mỗi năm 2 lần, ngoại trừ các phiên đại hội bất thường do Ban Chấp-hành triệu tập. Ban Chấp-hành phụ trách soạn thảo chương trình nghị sự. Đại-Hội duyệt xét và thông qua các báo cáo của Ban Chấp-Hành, ấn định chương trình hoạt động của Hội trong 6 tháng tới.

Điều 11. Ban Chấp hành của Hội gồm có những nhân viên đảm nhiệm những chức-vụ

- Chủ-tịch.

- 2 Phó Chủ-tịch.

- Tổng Thư ký.

- Phó Tổng Thư-ký.

- Ủy viên Văn.

- Ủy viên Thơ.

- Ủy viên Sân Khấu (Thoại kịch Cải-lương).

- Ủy viên Hội-Họa (gồm cả Điêu- khắc).

-Ủy-viên Vũ.

- Ủy-viên Phim-Ảnh (gồm Nhiếp-ảnh, Điện ảnh và VTTH).

- Ủy -viên Báo-chi.

- Ủy-viên Tài-chánh.

- 3 Cố-vấn do Đại-Hội bầu ra hay do Ban Chấp-hành đứng mời theo thể thức bầu phiếu kín với đa số tương đối của Đại -Hội, trong nhiệm kỳ một năm. Trong trường hợp khuyết vị và trong khoảng thời gian giữa hai kỳ Đại-Hội, Ban Chấp-Hành có thể tạm thời đứng ra bổ nhiệm các chức khuyết tịch với sự đồng ý của 2/3 nhân viên Ban Chấp-Hành.

Ban Chấp-Hành nhóm họp 3 tháng một kỳ. Những phiên thường sẽ do Chủ Tịch triệu tập hay theo đề nghị của hơn nửa số tham dự. Biên bản phiên họp một khi được chấp nhận sẽ có hiệu lực

Nghị- định của Ban Chấp-Hành sẽ lấy theo đa số tương đối. Ban Chấp- Hành có đủ thẩm quyền rộng rãi để tiến hành mọi công việc của Hội và để theo đuổi mục đích và tôn chỉ của Hội.

Điều 13.

§ Chủ-Tịch :

- Đại diện Hội trong mọi trường hợp.

- Ký các văn kiện.

- Triệu tập Ban Chấp-Hành và Đại-Hội.

- Chủ tọa và điều khiển các phiên họp.

- Trông nom việc thi hành Điều lệ, Nội-quy các quyết nghị của Đại- Hội và Ban Chấp-Hành.

- Có quyền ký xuất những món tiền dưới 10.000$. Những khoản chi tiêu trên 10.000$ phải có sự chấp thuận của toàn Ban Chấp-Hành.

· Phó Chủ-Tịch I :

- Phụ tá Chủ -Tịch, đặc trách kế hoạch và thay thế Chủ Tịch trong thời gian người nầy vắng mặt.

· Phó Chủ-Tịch II :

- Phụ tá Chủ- Tịch và đặc trách giao-tế.

· Tổng thư ký :

- Giữ gìn các văn kiện và sổ sách của Hội. Lập tờ trình về hoạt động của Hội. Thảo chương trình nghị sự và lập biên bản các phiên họp. Hội ý với các Ủy-viên trong Ban Chấp-Hành để vạch các kế hoạch hoạt động.

· Phó Tổng Thư- ký :

- Phụ tá Tổng-Thư-Ký.

· Ủy viên các bộ môn Văn-Nghệ :

- Hoạt động và chịu trách nhiệm về các Ban chuyên môn.

· - Ủy viên Tài-Chánh :

- Thâu, xuất, giữ tiền bạc và sổ sách về kế toán.

- Có quyền giữ tiền mặt đến 50.000$. Số tiền thặng dư phải gửi vào chương mục của Hội ở Ngân hàng hay Tổng Nha Ngân-khố.

- Lập báo cáo hằng lục cá nguyệt về tình hành tài chánh của Hội trước Đại-Hội.

§ Cố vấn :

- Giúp ý kiến chung cho Ban Chấp-Hành.

Điều 14. Trong các phiên họp của Ban Chấp-Hành, phải có 2/3 số nhân viên tham dự thì sự biểu quyết mới có hiệu lực.

Các quyết nghị phải hơn 1/2 số nhân viên có mặt chấp thuận.

Trong trường hợp số thăm thuận và thăm nghịch bằng nhau, ý kiến của Chủ Tịch có tính cách quyết định.

Điều 15. Chủ- Tịch Ban Chấp-Hành sau khi tham khảo ý kiến 2 Phó Chủ -Tịch và Tổng-thư-ký sẽ đề cử một Văn-Phòng Thường-Vụ phụ trách, thừa hành quyết nghị của Ban Chấp-Hành và điều hành các hoạt động của Hội.

CHƯƠNG IV - RA HỘI, KHAI TRỪ

Điều 16. Hội-viên có quyền rút ra khỏi Hội. Khi xuất ngũ, nếu sau 2 năm mà không có hoạt động gì liên lạc với Hội thì đương nhiên xem như ra khỏi Hội. Ban Chấp-Hành có quyền cảnh cáo, khai trừ Hội-viên nào có việc làm phương hại đến tôn chỉ của Hội. Việc cảnh cáo, khai trừ được đưa ra biểu quyết trước Ban Chấp Hành và đương sự có quyền bào chữa.

CHƯƠNG V - SỬA ĐÔI ĐIỀU-LỆ, GIẢI TÁN

Điều I7. Bản Điều-Lệ này chỉ có thể được sửa đổi bởi Đại Hội theo đề nghị của Ban Chấp-Hành hay theo đề nghị của 1/4 hội viên gởi tới Ban Chấp Hành chậm nhất là nửa tháng trước kỳ Đại-Hội. Thủ tục sửa đổi phải theo đa số 2/3 số phiếu.

Điều I8. Hội chỉ bị tuyên bố giải tán nếu có đa số 2/3 Hội -viên trong kỳ Đại-Hội do Ban Chấp -Hành triệu tập hợp lệ để bàn về vấn đề này.

CHƯƠNG VI - TÀI SẢN CỦA HỘI

Điều 19. Tài sản của Hội là những tài sản do các Hội-viên Bảo-trợ cung cấp, của chính quyền hay tư nhân tài trợ hoặc tiền thu trong mọi hoạt động hợp pháp của Hội và những động sản và bất động sản do Hội thủ đắc. Trong trường hợp giải tán, việc thanh toán tài sản sẽ do Ban Chấp-Hành quyết định dưới sự kiểm soát của Đại diện do Đại Hội đề cử.

CHƯƠNG VII - THẢNH-LẬP VÀ PHÁP-LÝ

Điều 20. Hội Văn-nghệ-sĩ Quân-đội được thành lập và hoạt động theo khuôn khổ của Dụ số 10 ấn-định về việc thành lập Hiệp- hội theo các thể lệ hiện hành.-

=====================================================================

CHÚ THÍCH:


1) Đây là phần dẫn nhập vào Chương 11, "Điều lệ & Nội Quy Nhóm Bút Việt & Trung tâm Văn bút Việt Nam, Hội Nhà Văn, Hội Văn Nghệ sĩ Quân đội-Việt Nam Cộng Hòa" trong cuốn Ủy Ban Văn Nghệ sĩ -Bị Cầm tù * Cánh chim phượng hoàng tái sinh từ Trung Tâm Văn bút Việt Nam Lưu vong. [Nguyễn Tà Cúc, Nhà Xuất bản Mẹ & Con, Hoa Kỳ, 2014].

"Trước 1975, Việt Nam Cộng hòa vun xới và gầy dựng một nền văn học đa dạng, nhất là về phương diện báo chí. Vào tháng 5. 1972, Miền Nam có khoảng tổng cộng 34 tờ nhật báo, 12 nhật báo hay tạp chí Hoa ngữ, 3 nhật báo hay tạp chí Anh ngữ và 1 nhật báo Pháp ngữ. Sau đó, một danh sách độc đáo khác do Linh mục André Gelinas lập vào tháng giêng, 1974 cho thấy có 94 tờ của tư nhân hay đoàn thể và 41 tờ do chính phủ ấn hành. Danh sách này dĩ nhiên không thể đầy đủ lại không liệt kê hết các tờ nhật báo nhưng rất cần thiết vì gồm cả danh tính chủ nhiệm&chủ bút, địa chỉ tòa soạn, ngày phát hành đầu tiên và khoảng 2 dòng tóm tắt nội dung. Về tạp chí văn học, có Bách Khoa, Văn, Văn học, Khởi Hành, Thời Tập vv và những tạp chí chuyên môn từ các trường đại học như Tư Tưởng của Viện Đại học Vạn Hạnh, Đại Học của Viện Đại học Huế mà các cây bút chủ lực cũng là những tác gia cộng tác với các tạp chí văn học đã dẫn.

Khác với Miền Bắc, những hội nhà văn của Miền Nam không do chính phủ thành lập, bởi thế không nhận quyền lợi nào, trừ Nhóm Bút Việt & Trung tâm Văn bút Việt Nam. Tổ chức này được tài trợ rất hậu từ chính phủ và một số cơ quan tư nhân vì được đại diện Việt Nam Cộng hòa phó hội với các tổ chức văn hóa ngoại quốc. Ngoài Trung tâm Văn bút Việt Nam, còn có 2 hiệp hội khác quy tụ một số lớn văn nghệ sĩ. Sau 1975, hầu hết hội viên của ba hội này đều bị bắt giam. Có hội viên chết trong tù, có hội viên chết trên đường vượt biển vượt biên. Tác phẩm của họ bị tiêu hủy, bị cấm lưu giữ hay cấm lưu hành cho tới nay. Sau đây là nguyên văn Bản Điều Lệ hay/và Nội Quy của ba hội ấy trong cuốn Niên Giám Văn Nghệ Sĩ và Hiệp Hội Văn Hóa Việt Nam (1969-1970) do Phủ Quốc Vụ Khanh đặc trách Văn Hóa ấn hành năm 1970 tại Sài gòn.

1. Nhóm Bút Việt & Trung tâm Văn bút Việt Nam, thành lập vào năm 1957 (trang 719-728),

2. Hội Nhà Văn, thành lập vào năm 1962 (trang 537-543, sđd),

3. Hội Văn Nghệ sĩ Quân đội, thành lập vào năm 1967 (trang 639-650, sđd)." [Nguyễn Tà Cúc, sđd, trang 147-148]

Phần "Điều lệ & Nội Quy Hội Văn Nghệ sĩ Quân đội-Việt Nam Cộng Hòa" thượng dẫn được in lại từ trang 163 tới trang 169 [Nguyễn Tà Cúc, sđd].-

2) Tạp chí Khởi Hành có thay đổi Ban Biên tập chút ít theo thời gian nhưng những người có tên sau đây lập thành "Ban Biên Tập Thường Xuyên" đã cùng Anh Việt Trần Văn Trọng và Viên Linh đưa tên tuổi tạp chí quân đội này vào lịch sử Văn Học Miền Nam như một tạp chí văn học. Tôi muốn ghi lại tên tuổi, tất cả đều phục vụ trong Quân lực Việt Nam Cộng Hòa, để tưởng nhớ công lao họ.

Chủ nhiệm, Chủ bút: Anh Việt Trần Văn Trọng

Thư ký Tòa soạn: Viên Linh

Ban Biên Tập Thường Xuyên: Tô Kiều Ngân, Lê Đình Thạch, Hoàng Ngọc Liên, Đặng Trần Huân, Nguyễn H. Thông, Dương Trữ La.

Vẽ: Nguyễn Hữu Nhật, Lưu Huỳnh Truyền, Nguyễn Hải Chí

-Dương Trữ La: phụ trách phần lớn mục "Thời Sự và Nghệ Thuật" cùng Đặng Trần Huân. Đây là một mục nặng nhọc, nhất là cho báo tuần. Với dân làm báo thì 1 tuần qua rất nhanh.

-Nguyễn Hữu Nhật: nhà thơ/tay vẽ có hạng, phụ trách minh họa và vignette cùng với Lưu Huỳnh Truyền. Là 2 họa sĩ chính cho tờ báo.

-Nguyễn Hải Chí: còn ký là CHÓE. Biệt danh này do nhà thơ Viên Linh đặt và hướng dẫn ông vào bước "khởi hành" của một đời biếm họa danh tiếng nhất Việt Nam. Những ký họa chân dung văn nghệ sĩ [ký Nguyễn Hữu Chí] rất đặc sắc.-



http://www.gio-o.com/HoLieu/DieuLeVanNghesiVNCH

Lịch sử Mỹ quốc: Washington đeo bảo kiếm xuất chinh

Tháng 6 năm 1775, Washington trở thành Tổng tư lệnh quân Lục địa. Chủ tịch Quốc hội Lục địa Hancock trao bảo kiếm tượng trưng quyền bính cho Washington. Ông sẽ dẫn đội quân do các nông dân, thợ rèn và dân binh của các bang các địa phương tập hợp lại, bắt đầu cuộc chiến tranh độc lập kéo dài 8 năm.

Lịch sử Mỹ quốc: Washington đeo bảo kiếm xuất chinh

Ngày 5 tháng 9 năm 1774, 21 bang ở vùng đất thuộc địa Bắc Mỹ đã phái 56 đại biểu tụ hội ở Philadelphia thành lập ra Quốc hội Lục địa, cũng chính là tiền thân của Quốc hội Hoa Kỳ ngày nay. Giống như một sân khấu đã dựng xong, tấm màn sân khấu mở ra, các vai diễn chính vai diễn phụ lần lượt bước lên sân khấu theo thứ tự.

Khi đó, quan hệ giữa người dân thuộc địa với mẫu quốc rất căng thẳng, trong cuộc chiến giữa nước Pháp và người Anh-điêng chống lại nước Anh, tổn hao tài chính của nước Anh cực lớn, thế là họ chuyển một phần gánh nợ này lên mảnh đất thuộc địa Bắc Mỹ giàu có, liên tiếp tăng thu thuế. Đối với người dân thuộc địa mà nói thì việc này cực kỳ bất công, họ nghĩ: "Các người đánh nhau, chúng tôi đã đóng góp con người và sức lực rồi, bây giờ lại bắt chúng tôi trả chi phí ư? Dựa vào đâu vậy?"

Sau đó, Boston liên tiếp xảy ra những vụ nổ súng và sau đó là sự kiện các thủy thủ đổ trà của tàu hàng nước Anh. Lý do của họ là: Không đại biểu, không thu thuế. Bởi vì đất thuộc địa không có đại biểu, cũng không có một ghế nào trong quốc hội và cơ quan chính quyền nước Anh, không có một ghế nào để bảo vệ quyền lợi của họ, nhưng họ lại phải gánh chịu hậu quả chiến tranh do mẫu quốc phát động. Còn về phía mẫu quốc, vua George III có thái độ cứng rắn, lại không hiểu tính cách nóng nảy của những con dân đã từng sống tự do tự tại một, hai trăm năm trên mảnh đất mới phì nhiêu tràn đầy ánh nắng rực rỡ này, cứ một mực áp dụng chính sách gây sức ép lớn, liên tiếp tống đạt những pháp lệnh đến bờ đại dương xa xôi bên kia, ngày càng tăng nhiều thuế hơn nữa đối với vùng đất thuộc địa, dân không phục thì điều động thêm nhiều quân đội đến.

Tháng 4 năm 1775, tiếng súng Lexington là que diêm cháy ném xuống dưới thùng xăng trong tình thế đối đầu gầm ghè lẫn nhau qua hai bờ đại dương, tiếng súng vang lên, lửa cháy rừng rực, sự tàn sát trong tiếng súng và số thương vong khiến hai bên không còn con đường lùi nữa. Những dân binh của tổ chức tự phát đã dùng súng đạn thật đánh du kích, quân đội nước Anh đi đến đâu thì các giáo đường ở các thôn trang nơi đó đều nhất tề gióng chuông, trong rừng núi thung lũng là những tiếng súng bắn lén, đâu đâu cũng có người mai phục, quân Anh không thể nào phòng chống nổi, bị tử thương cực kỳ nghiêm trọng. Năm 1988, Hollywood đã quay một bộ phim xúc động lòng người "Sáng tháng Tư" (April Morning), đã diễn lại cuộc chiến tranh xảy ra ở Lexington. Chỉ trong một đêm, người Anh lặng lẽ đổ bộ, người nông dân đưa tin tự phát phi ngựa như bay dưới ánh trăng báo tin hô lớn: "Quân nước Anh đã đến, họ đã đến!". Cứ như thế mà hô lớn truyền tin, dưới ánh trăng sáng, phi ngựa qua từng thôn làng và nông trang êm đềm yên tĩnh, đánh thức từng người đang say sưa trong giấc mộng.

Những nông phu biết, điều sớm muộn xảy ra cũng đã đến rồi, họ xách súng săn của gia đình, mở cửa nhà ra đi, lặng lẽ hội tụ lại với nhau. Khi trời hửng sáng, quân Anh mặc quân phục đỏ vác súng lưỡi lê tuốt trần dàn trận tiến vào Lexington, trong màn sương sớm, họ trông thấy những nông phu ôm súng săn chặn ngang phía trước con đường. Khi hai bên đối mặt, có nông phu sợ hãi tự thấy không phải là đối thủ đã rút lui khỏi hàng ngũ, nhưng khi tiếng súng đầu tiên vang lên, một người nông phu đứng hàng đầu gục xuống, thì người con, hàng xóm và mục sư của ông ta vốn đã bỏ chạy khá xa kia lại chạy trở lại, vụng về nạp thuốc súng nhằm vào phía quân Anh khai hỏa. Trong bộ phim này có một câu đối thoại rất đau lòng, đó là người con vì cha bị bắn chết mới quay lại chĩa súng bắn quân Anh kia có hỏi một người lớn tuổi dẫn cậu đánh du kích rằng: "Nhưng chúng ta đều là người Anh cơ mà!" Và người kia đáp: "Đúng rồi, chúng ta đã từng là người Anh, nhưng đến hôm nay thì không còn nữa rồi".

Mùa xuân năm 1775, tình thế rất cấp bách khiến các đại biểu ý thức được cần phải tổ chức hội nghị lần thứ 2. Lần hội nghị này, đại biểu của 13 tiểu bang thuộc địa Anh đều đến Philadelphia, Hội nghị Quốc hội Lục địa lần thứ 2 chính thức khai mạc: Đây là hội nghị quyết định Lục địa mới đi đâu về đâu, hay là thoát ly ra khỏi mẫu quốc? Chúng ta đều là người Anglo-saxon, đồng văn đồng chủng, ngày nay có phải nhất định phải chia tách, đối địch và đánh nhau không? Nếu khai chiến thì tiền, lương, binh mã sẽ lấy từ đâu ra? Ai cung cấp? Nếu cách mạng không thành công, thuộc địa không thành công thoát ly ra khỏi mẫu quốc được thì các vị ngồi đây đều phạm tội phản quốc, chẳng phải đều bị lên giá treo cổ đó sao? Thế thì chúng ta, những người hoàn toàn không muốn thoát ly quan hệ với mẫu quốc, chẳng phải theo các vị tìm cái chết đó sao? Đồng thời còn có một vấn đề thiết thực: Mọi người cầm vũ khí chiến đấu, có phải biểu thị rằng những nô lệ da đen của chúng ta cũng thuận thế cầm súng, nô lệ có được súng thì sẽ giúp chúng ta đánh người Anh hay là nhằm vào chúng ta bóp cò? Các đại biểu không ngừng phát biểu ý kiến, ai nấy đều muốn thuyết phục mọi người, cục diện căng thẳng kéo dài...

Ở Boston, tiếng súng đã nổi lên khắp nơi, tử thương nằm ngổn ngang, ở căn phòng tại Philadelphia này, Hội nghị Quốc hội Lục địa kéo dài còn chưa ra được nghị quyết thì hàng vạn dân binh tự phát đã tập hợp ở ngoài thành Boston và phái đại biểu đến hội nghị thương nghị, kêu gọi Quốc hội ở Philadelphia biên chế mọi người vào quân chính thức, đánh đuổi quân Anh quay trở về nhà bên kia đại dương. Có lẽ, đó cũng chính là một trong những nguyên nhân mà một trong những đại biểu của Boston là luật sư John Adams (sau làm Phó tổng thống của Tổng thống đầu tiên, và là Tổng thống thứ 2 của Hoa Kỳ) đã phát biểu thao thao bất tuyệt trong hội nghị.

Điều đáng nói đến là John Adams có người anh họ là Samuel Adams, hai anh em nhà Adams đều tốt nghiệp Đại học Harvard, đều là những người con kiên định của Tự Do. Samuel là người đầu trò ngang tàng không e sợ. Anh và một người bạn là John Hancock cùng là người phát động sự kiện đổ trà ở cảng Boston. Hancock cũng là bạn từ thuở nhỏ của John Adams. Năm 175, Hancock là một thương nhân giàu có và là chủ tịch hội nghị Quốc hội Lục địa lần thứ 2. Xem ra, những người đầu trò nổi loạn này đều tụ hội cùng một chỗ, ứng vận mà sinh ra ở Lục địa mới, hội tụ với nhau "chọc trời khuấy nước", sinh ra là để gây dựng nước Mỹ. Ba người Boston này đã trở thành những nhân vật tiêu điểm của hội nghị lần thứ 2 này: “quê nhà đã chiến đấu rồi, đã gây sự lớn rồi, đại quân đã áp sát, tiểu bang Massachusetts tự mình đã không thể gánh chịu nổi, phải phát động mọi người trong 13 tiểu bang cùng gánh vác, chúng ta cùng chống lại, xây dựng quốc gia độc lập, còn gì hạnh phúc hơn!”

Adams bản tính nhiệt tình, tầm nhìn xa trông rộng, có năng lực biểu đạt đầy sức cuốn hút. Trên hội nghị, anh khẩu chiến quần hùng, phản hồi ý kiến của mọi người, bày tỏ rằng bất luận thế nào cũng phải xây dựng một quốc gia độc lập, xây dựng tổ quốc của mình trên mảnh đất lục địa mới này cho con cháu đời sau. Cũng trong tình cảnh này, John Adams đề cử đại biểu của Virginia là George Washington đảm nhiệm chức Tổng tư lệnh quân Lục địa.

George Washington như mọi người đã biết, là một thân sĩ có nhân phẩm cao thượng, là một anh hùng chiến đấu và là chủ nông trại mà mọi người tôn kính. Những năm 1750, George Washington khi ấy mới ngoài 20 tuổi, gia nhập quân đội mẫu quốc tại thuộc địa. Trong cuộc chiến tranh với Pháp và người Anh-điêng (cuộc chiến giữa Anh và Pháp, với các bộ lạc người da đỏ Anh-điêng chia nhau đứng về hai bên) mà sau này là nguyên nhân khiến Quốc Vương nước Anh liên tiếp tăng thu thuế thuộc địa, George Washington làm sĩ quan quân đội Anh. Nước Anh với kẻ thù truyền kiếp là nước Pháp, ở châu Âu xưa nay vốn đều nhường nhịn nhau, ngày nay ở lục địa mới này lại tìm được cái cớ, liền đánh nhau, còn những người Anh-điêng bi thương do không biết ý Trời lại liên tiếp đứng nhầm đội ngũ, cũng bị cuốn vào cuộc chiến.

Thuở đó, Washington đã từng một mình tiến vào doanh trại quân Pháp đối địch, trao tối hậu thư của Tổng đốc nước Anh cho đối phương. Trong chiến tranh, ông cũng đã từng bị 4 viên đạn xuyên qua áo khoác, trên đường đưa thư phi ngựa đã khiến 2 chiến mã chết, khi rút lui, những chiến hữu đồng hành đều bị chết bởi những hiểm nguy khác nhau trong khói lửa chiến tranh, nhưng Washington lần nào cũng vậy, không hề tổn thương, trải qua rất nhiều kỳ tích...

Viên sĩ quan trẻ trầm tĩnh anh dũng này có tấm lòng rộng lớn, xử sự vì chính nghĩa, dường như miễn dịch đối với lửa đạn, trong chiến tranh đã trở thành một truyền kỳ mà mọi người thường say sưa nói đến. Cũng trong giai đoạn lịch sử của quân đội thuộc địa này, ông đã tận mắt chứng kiến trong cùng một đội quân sự khác biệt về đẳng cấp giữa quân đội Anh quốc và quân đội thuộc địa. Mẫu quốc đã phân biệt đối xử với 2 đội quân này, dành cho họ chế độ đãi ngộ hoàn toàn khác biệt: Quân nhân sinh ra ở thuộc địa bị giới hạn không gian thăng tiến, bị áp chế. Việc này cũng tạo ý tưởng cho ông trong trận chiến giành độc lập sau này, nhất định phải kiên trì tín niệm xây dựng quốc gia độc lập.

Đề nghị của Adams được hội nghị thông qua, tháng 6 năm 1775, Washington trở thành Tổng tư lệnh quân đội Lục địa. Chủ tịch Quốc hội Lục địa Hancock đã trao cho Washington thanh bảo kiếm tượng trưng cho quyền bính. Tướng quân lĩnh mệnh xong liền rời khỏi Philadelphia, phi ngựa đến Boston nhậm chức, gặp mặt những nghĩa sĩ vai trần ở đó. Washington dẫn dắt đội quân gồm nông phu, thợ rèn, và dân binh các địa phương hội tụ lại, bắt đầu cuộc chiến tranh giành độc lập kéo dài 8 năm.

Một chi tiết rất trùng hợp, dường như tạo hóa đã có ý làm như vậy, đó là quân chủ Đế quốc Anh khi đó là George III vừa gửi hịch cảnh cáo thuộc địa châu Mỹ, lại vừa phái quân đội mạnh đến trấn áp. Vị tổng tư lệnh quân Lục địa cũng có tên là George. Đương thời trong những quán rượu và trên phố, mọi người gọi đùa rằng đây là cuộc chiến tranh George đánh George.


https://www.ntdvn.com/

Tự do báo chí của miền Nam VN trước 1975

Miền Nam trước năm 1975 được xem là có một nền báo chí tự do. Mặc dù chịu rất nhiều sức ép từ chiến tranh lẫn của chính quyền, báo chí vẫn đưa ra các vấn đề tham nhũng hay hủ hóa của lãnh đạo chính phủ. Những vụ như còi hụ Long An hay vụ tướng Nguyễn Văn Toàn bị điều tra về quan hệ bất chính với trẻ vị thành niên không phải là hiếm. Các câu chuyện bị báo chí phanh phui này không hề nhỏ mặc dù lúc ấy chiến sự đã đến lúc gay gắt và miền Nam đang phải đối phó với sức ép nặng nề từ quân đội miền Bắc.

Tự do báo chí của miền Nam VN trước 1975

Báo chí Miền Nam Việt Nam trước năm 1975.

Trong vụ vận chuyển hàng ngoại nhập lậu có tên còi hụ Long An, hầu hết báo chí miền Nam đã vào cuộc và ghi nhận mọi chi tiết của vụ buôn lậu mà tên tuổi của người đứng sau bị gián tiếp nêu ra là phu nhân của hai lãnh đạo cao nhất nước đang tại vị. Đoàn xe buôn lậu chở đầy hàng ngoại gồm 7 chiếc GMC và hai chiếc Jeep dẫn đầu bị trạm kiểm sát quân xa tại Tân An phát hiện vào lúc 10 giờ 30 tối ngày 31 tháng 1 năm 1974. Vụ án chấn động này được báo chí Sài Gòn nhanh chóng nhập cuộc và các thế lực đứng sau vụ án không thể làm gì hơn là chấp nhận phán quyết của tòa án quân sự đối với những người trực tiếp tham gia, ngoại trừ những nhân vật chủ chốt.

Báo chí miền Nam tuy hoạt động trong thời kỳ chiến tranh nhưng tiếng nói của họ không phải lúc nào cũng bị nhân danh bí mật quân sự để bịt miệng. Thủ thuật “tự ý đục bỏ” có nghĩa là để trắng cột báo bị kiểm duyệt, tuy được báo chí nhiều lần sử dụng nhưng điều đó lại nói lên một sự thật khác: ngay cả việc bị kiểm duyệt một cách độc đoán thì báo chí cũng có thể lên tiếng tố cáo sự độc đoán ấy trước công luận.

Chúng tôi có cuộc nói chuyện với nhà văn, nhà báo Trùng Dương, bà từng là chủ nhiệm nhật báo Sóng Thần từ khi mới thành lập cho tới khi Sài Gòn sụp đổ. Qua câu chuyện với nhà văn Trùng Dương hy vọng sẽ soi sáng một phần nào nền báo chí miền Nam trước các thông tin ngược chiều về tính chất tự do mà một tờ báo nhận được từ chính quyền miền Nam lúc ấy:

Báo Sóng Thần

Mặc Lâm: Thưa bà, tờ Sóng Thần có thể nói là tuy xuất hiện rất trễ trong làng báo Việt Nam nhưng nó có chỗ đứng đặc biệt trong lòng độc giả của cả miền Nam lúc ấy. Là người xin giấy phép thành lập tờ báo xin bà cho biết hoàn cảnh những ngày đầu tiên của Sóng Thần như thế nào?

Nhà báo Trùng Dương: Tờ Sóng Thần là tờ báo đầu tiên ở Việt Nam có hình thức cổ phần, có nghĩa là mọi người có quyền đóng góp tùy khả năng. Mỗi cổ phần lúc ấy mà tôi nhớ vào năm 1971 là 5 ngàn đồng tiền Việt Nam. Sở dĩ tôi có mặt trong nhóm đó vì các anh Chu Tử, Phạm Văn Lương, Uyên Thao, Nguyễn Liệu và cả anh Hà Thế Ruyệt hồi đó ở trong nhóm Hà Thúc Nhơn thiên về chống tham nhũng.

Ông đại úy y sĩ Hà Thúc Nhơn ở Nha Trang ông ấy chống tham nhũng rồi bị giết chết, thành ra nhóm anh em đó họ đứng ra họ lập thành nhóm Hà Thúc Nhơn. Họ xin giấy phép ra báo không được bởi vì ai cũng ở trong black list (danh sách đen) của chính quyền thành ra họ mới quay qua tôi vì tôi là thân hữu đi lại trong nhóm. Họ bảo thôi đứng ra xin giấy phép ra báo. Thế là tôi đứng ra xin còn bên thông tin họ không nghĩ là tôi có chân trong cái nhóm đó.

Với tư cách nhà văn, hồi đó nhiều nhà văn đứng ra xin giấy phép ra báo nhiều lắm, cuối cùng tôi xin được giấy phép đưa sang cho bên nhóm Hà Thúc Nhơn họ dùng cái giấy phép ấy để xuất bản. Hồi đó ông Chu Tử ông làm tờ tuần báo Đời thì ông có cho mượn nơi đó (platform) mà lăng xê tờ báo cũng như cổ động trong vấn đề góp vốn cho tờ Sóng Thần, từ đó nhiều người nghe tên tờ báo và họ đóng góp, chúng tôi dùng tiền đó và một phần đi vay thêm để ra tờ báo vào cuối năm 1971.

Mặc Lâm: Năm 1971 cũng là năm bầu cử tổng thống và lúc ấy thì rất nhiều chống đối nổi lên tứ phía, đặc biệt là báo chí theo dõi rất sát các ứng viên và họ viết bài về các liên danh rất khác nhau. Báo Sóng Thần sinh ra trong hoàn cảnh này có bị Bộ Thông tin để ý hay khó dễ gì hay không?

Nhà báo Trùng Dương: Tôi nghĩ lúc đó việc tranh cử rất rộn ràng thành thử ra họ không để ý với lại chuyện ra báo thì khi có giấy phép thì mình xuất bản thế thôi. Mình đứng ra lo chuyện tiền bạc, liên lạc nhà in, mua giấy rồi thành lập Ban biên tập bận rộn theo kiểu của mình. Tôi không nghĩ chính quyền họ để ý, họ cũng để ý đi nữa nhưng không có một thái độ nào. Hơn nữa hồi đó ông Nguyễn Văn Thiệu ông ấy bận rộn chuyện tranh cử. Hồi đó tôi nhớ có những liên danh tranh cử trong đó có liên danh của ông Nguyễn Cao Kỳ rồi sau có chuyện lộn xộn gì đó mà lâu lắm rồi tôi không nhớ nữa, làm cho tất cả các liên danh đều rút tên chỉ còn lại mỗi mình ông Nguyễn Văn Thiệu mà hồi đó gọi là độc diễn.

Mặc Lâm: Báo chí miền Nam được cho là hưởng nền tự do báo chí của các chế độ dân chủ, tuy nhiên rất nhiều tờ báo bị kiểm duyệt, bài vở bị cắt đi không cho đăng, bà giải thích thế nào về việc này?

Nhà báo Trùng Dương: Thực ra cũng có, hồi đó báo chí trước khi in, trước khi phát hành thì phải qua kiểm duyệt. Họ đọc xem những tin tức có bị ảnh hưởng gì tới cuộc chiến lúc ấy hay không. Họ chú trọng nhiều đến tin chiến sự nhiều hơn chứ còn những vần đề cá nhân thì họ đi đường khác chẳng hạn như hồi đó báo Sóng Thần đi một loạt bài tố ông tướng Nguyễn Văn Toàn khi ấy ông coi vùng cao nguyên, quân khu II. Có một dạo ông ấy dính vào chuyện vớ vẩn gì đó với một cô bé vị thành niên, rồi phóng viên của báo Sóng Thần tìm ra được chuyện đó và tố ông tội dụ dỗ gái vị thành niên.

Tin đó do một tin từ cảnh sát nhưng mà cảnh sát họ nhẹm đi, phóng viên của mình tìm được cái tin đó và làm cuộc điều tra. Người đứng ra làm cuộc điều tra đó là chị Lê Thị Bích Vân, hồi đó chị là nữ phóng viên sáng giá của làng báo Việt Nam. Chị ấy viết một loạt bài về tướng Toàn thì ông ta kiện tờ báo với lý do là mạ lỵ cá nhân thôi chứ không liên hệ gì tới vấn đề kiểm duyệt hết. Khi có chuyện liên quan đến cá nhân làm bậy thì họ kiện mình theo chiều hướng cá nhân vì mạ lỵ phỉ báng còn về bên chính quyền, bên thông tin thì họ quan tâm và kiểm duyệt đến các tin tức liên quan đến thời sự lúc bấy giờ.

Mặc Lâm: Cũng có dư luận lúc ấy cho rằng nhà báo Chu Tử bị ám sát vì đã viết những bài chống tham nhũng, bè phái và vì vậy các nhóm bị Chu Tử chống đối đã ám sát ông cùng với ký giả Từ Chung. Theo bà thì ai là thủ phạm trong cả hai vụ ám sát này?

Nhà báo Trùng Dương: Ông Chu Tử bị ám sát khi ông làm tờ Sống vào giữa thập niên 1960, hồi đó ông là chủ nhiệm tờ Sống. Chu Tử là người viết rất thẳng thắn thành ra có những lực lượng, những nhóm không ưa ông Chu Tử, thế nhưng ông bị ám sát thì không do những nhóm này họ làm mà là do Việt cộng họ chủ trương.

Trong kế hoạch ám sát của họ thì họ nhắm hai người là ông Từ Chung và ông Chu Tử. Ông Từ Chung thì bị giết chết còn ông Chu Tử thì thoát chết. Cách đây mấy năm tôi có viết bài về ông Chu Tử bị ám sát. Có những tài liệu cho thấy không phải là những phe phái không bằng lòng ông ấy ở miền Nam ám sát ông ấy mà là do cộng sản chủ trương.

Tự do báo chí

Mặc Lâm: Theo bà thì báo chí miền Nam lúc ấy có thực sự được tự do trong vấn đề loan tin hay viết lên chính kiến của mình, kể cả việc chống lại chính phủ hay không?

Nhà báo Trùng Dương: Trước hết báo chí của miền Nam hồi đó là tư nhân có quyền làm báo. Đa số báo miền Nam hồi đó là báo do tư nhân làm chủ. Chỉ có một số thân với chính quyền hay báo của chính quyền nhưng cũng ít người đọc lắm. Có thể nói miền Nam lúc ấy có tự do báo chí trước hết là tư nhân có thể ra làm báo, xin giấy phép để làm. Kiểm duyệt thì cũng có nhưng không phải là thứ kiểm duyệt kêu bằng nhẹm đi hay giết người… Họ cũng có kiểm duyệt, tất nhiên, nhưng những người làm báo ở miền Nam tôi nghĩ rằng họ có thể diễn tả những gì mà họ thấy cần. Họ ghi chép được và họ diễn tả lại.

Mặc Lâm: Bà nhận xét thế nào về nền báo chí hải ngoại từ 40 năm qua khi mà Hoa Kỳ được công nhận là có nền báo chí tự do nhất thế giới?

Nhà báo Trùng Dương: Tôi phải nói rằng báo chí hải ngoại hiện nay có rất nhiều tự do. Nhiều người nhảy vô làm báo mà không cần căn bản báo chí và cũng không có bao nhiêu đạo đức nghề nghiệp thành thử ra cũng có nhiều vấn đề. Quan trọng là họ tự do, họ tự do hơn báo chí miền Nam rất nhiều vì không có ai đứng ra kiểm duyệt hay kiểm soát họ nhưng họ chịu sự kiểm duyệt của độc giả.

Mặc Lâm: Bà vừa cho biết là báo chí hải ngoại chịu sự kiểm duyệt từ độc giả, theo chúng tôi biết thì một số người đọc báo hải ngoại đã nhiều lần chống lại các tờ báo mà họ cho là thân cộng và trước những động thái này nhiều tờ báo đã nhượng bộ và có tờ phải thay đổi hẳn quan điểm của họ để theo ý muốn của độc giả, bà chia sẻ gì về việc này?

Nhà báo Trùng Dương: Cũng một phần nào, thế nhưng không thể nói là họ hoàn toàn muốn làm gì với tờ báo mà đã làm họ mất lòng. Ở đây ít ra chúng ta còn có một chỗ để dựa vào nếu chúng ta không bằng lòng. Chúng ta gom lại đủ những tài liệu chứng cứ thì có thể đưa nhau ra tòa. Ít ra nó có một nơi để mình trình bày vấn đề của mình rồi tòa quyết định.

Mặc Lâm: Kinh nghiệm từ tờ Sóng Thần, theo bà xây dựng một tờ báo thì điều gì khó khăn và quan trọng nhất? Và nếu có dịp làm lại tờ Sóng Thần thì bà mong mỏi điều gì nhất?

Nhà báo Trùng Dương: Đừng phải lo tiền nhiều quá! Tiền là cái trở ngại nhất. Bởi thế cho nên vào năm 1972 khi chính phủ đưa ra cái Luật Báo chí 0072, bắt mỗi nhật báo phải đóng ký quỹ 20 triệu đồng thì mới được tiếp tục xuất bản. Hồi đó tụi này đi vay muốn chết luôn để mà giữ cho tờ báo còn tiếp tục. Tuy nhiên nếu nói chỉ lo chuyện tiền không thôi thì cũng không đúng đâu, nó phải có một cái môi trường mà trong đó luật báo chí, quyền tự do báo chí được tôn trọng. Điều cần nữa là người phóng viên được huấn luyện và có được tinh thần đạo đức nghề nghiệp. Mong mỏi thì nhiều yếu tố lắm thành thử ra nếu nói về vấn đề tiến bạc không thì cũng không đúng.



https://www.rfa.org/vietnamese/

Một trang sử đau thương : Sự thất bại của tổng khởi nghĩa Yên Bái ngày 10 tháng 02 năm 1930

Tôi vừa đọc xong ‘’Đường Thiên Lý’’, Tuyển Tập Truyện Ngắn của Linh Linh Ngọc in cùng với bản dịch sang Anh ngữ : ‘’A Thousand-Mile Road’’ của nhạc sĩ Trần Quan Long, xb lần thứ nhất tại Hoa Kỳ tháng 6 năm 2000, Tác giả giữ bản quyền (do Nhà Phát Hành Gió Đông ở La Mirada- California), lòng bâng khuâng, bồi hồi xúc cảm như sau khi xem một cuốn phim dài mà chủ đề là nêu cao tình thương nước, thương nhà cho đến sự hy sinh cuối cùng...

Một trang sử đau thương : Sự thất bại của tổng khởi nghĩa Yên Bái ngày 10 tháng 02 năm 1930

Theo điện thư nhà văn nữ gửi cho tôi ngày 15/05/2004... cuốn sách này không phải là văn chương, là tiểu thuyết mà nó mang tính cách lịch sử, làm sáng tỏ danh dự của dân tộc qua tinh thần cách mạng của những anh hùng đã vị quốc vong thân. ‘’Tuyển Tập Truyện Ngắn’’, được chính thức gọi như thế bởi vì tác giả khiêm tốn, dè dặt, vì theo tôi, ĐTL có thể xem như là một truyện dài gồm 8 Chương (Giải Yếm Lụa, Những Điều Không Thể... , Đường Thiên Lý, Người Thiếu Phụ Võng La, Hoa Việt Quốc, Làng cách Mạng, Chi tiết Bất Ngờ, Vùng Trời Bao La), hoặc dôi lúc như một hồi ký viết theo loại tùy bút về một đoạn lịch sử rất ngắn của Việt Nam dưới thời Pháp thuộc : ngày 25/12/1927 cho đến ngày 10 tháng 02 năm 1930...

Linh Linh Ngọc diễn tả trực tiếp hoặc nhắc nhở với nhiều ‘’trở về quá khứ’’ (retours en arrière) hoặc đề cập (hay ám chỉ) qua một câu truyện hiện tại, cuộc khởi nghĩa ngày 10 tháng 02 năm 1930 tại Yên Bái với những kết quả thảm thiết vì thất bại : ‘’Hai làng Cổ Am và Võng La được bọn Việt gian mật báo với quan thầy là hai làng cách mạng mà những yếu nhân của VNQDĐ thường về hội họp. Thế là trên bản đồ hình chữ S thân yêu, hai làng nhỏ xíu thuộc vùng phụ cận Hà Nội, Hải Dương đã được bọn ngoại xâm chọn làm thí điểm đầu tiên trong ý đồ tiêu diệt mầm mống cách mạng ! Và ngày đau thương đã tới sau đó, không lâu. Trưa 16 tháng 02 năm 1930, nắng vừa lên khỏi đầu ngọn tre thì bầu trời trong xanh, một đoàn phóng pháo cơ rầm rầm bay tới làng Cổ Am. Chúng rải suốt từ đầu tới cuối làng 57 trái bom ! Những khóm tre làng oằn mình trong đạn lửa, những thịt da người tan nát trên khắp ruộng lúa nương dâu ! Những mái ấm, những miếu đình sập đổ hoang tàn !!! Tiếp đến là các làng Phong Cầu, Đồng Tải, Võng La, Sơn Dương... đều bị bọn thực dân mang lính Khố Xanh, trang bị súng đạn, dao găm, mã tấu... tới tàn sát, triệt hạ dã man không nương tay ! Quả đây là ý đồ tận diệt mầm mống cách mạng !!!’’ (Làng Cách Mạng, Tr. 103-104).

Giáo sư Thomas LARGET, trong bài TỰA cho bản tiếng Pháp (do Antoine Nguyễn Tấn Phước phỏng dịch và BẠT của Lê Mộng Nguyên), so sánh cuộc khủng bố làng Cổ Am bởi Pháp thực dân với vụ tàn sát Mỹ Lai do quân đội Hoa Kỳ trong chiến tranh Mỹ-Việt Bắc (1955-1975). Riêng tôi xin nói thêm vụ tàn sát hầu hết dân chúng làng Oradour-sur-Glane (643 người, trong đó có đến 500 đàn bà và trẻ con) tại Pháp ngày 10/06/1944 do Quân Đội Đức Quốc Xã trên con đường thối lui về nước (để trả thù sự tấn công của Kháng Chiến và việc Quân Đội Đồng Minh đổ bộ tại Normandie ngày 06/06/1944).

Nguồn gốc xa xưa của VNQDĐ có thể nằm trong năm 1905 (Nhật Bản thắng trận Port-Arthur trước Thủy quân Nga), vì từ đó một phong trào tân quốc gia chủ nghĩa bắt đầu tại Việt Nam thuộc địa. Nhưng mọi người đều đồng ý lấy năm 1927 là năm thành lập của Đảng. Lịch sử của VNQDĐ đã được tôi kể lại trong sách ‘’ Giai Cấp Xã Hội và Phong Trào Chính Trị tại Việt Nam từ 1919 đến 1939’’ (Classes sociales et Mouvements politiques au Vietnam de 1919 à 1939, Luận Án Tiến sĩ Quốc Gia Khoa Học Chính Trị do tác giả Lê Mộng Nguyên trình bày trước Đại Học Luật Khoa Paris ngày 08/02/1962 - Giải Thưởng Luận Án [Prix de Thèse] năm 1963), qua nhiều đoạn (x. tr. 286-296), đại khái như sau... Hồi ấy, Nam Đồng Thư Xã được coi như một nhà xuất bản chuyên môn phát hành sách đề cao chủ nghĩa quốc gia và cách mạng.

Trong mục đích phổ biến tư tưởng này, các sáng lập viên phần đông là ký giả, giáo viên hoặc chính luận gia, thắt chặt tình bạn hữu với nhau trong một tâm đầu ý hợp cao cả. Có lẽ vì vậy mà nhà xuất bản NĐTX rất sớm bị chính phủ thuộc địa ra lệnh đóng cửa. Từ đó, trụ sở NĐTX biến thành nơi hội họp thường xuyên của các cựu cộng tác viên. Trong đám ấy có một nguời trai trẻ rất can đảm, đầy hiệu lực là Nguyễn Thái Học, cựu sinh viên Trường Cao Đẳng Sư Phạm Hà Nội. Ông quyết định (vào khoảng cuối năm 1927) thành lập một đảng chính trị gọi là Việt Nam Quốc Dân Đảng (VNQDĐ). Ngay từ đầu, chương trình và cơ cấu tổ chức của đảng mô phỏng hoàn toàn Quốc Dân Đảng Trung Hoa (Quốc Gia, Dân Chủ, Xã Hội). Tuy nhiên về mặt xã hội, dự định cải cách của Đảng rất sơ sài, mặc dầu một lời khuyến cáo trọng thể nhằm thiết lập chính thể xã hội dân chủ (social-démocratie) một khi độc lập nước nhà được hồi phục. Phần tư tưởng, Đảng dựa trên ba nguyên tắc nói trên, của chủ nghĩa Quốc Gia Cộng Hòa Tàu. Trái lại về mặt tổ chức, VNQDĐ lấy hứng cảm nhiều trong Đảng Cộng Sản Nga. VNQDĐ dùng tuyên truyền và bạo lực để đạt mục đích : tiêu trừ đế quốc Pháp và thiết lập một chính phủ Cộng Hòa với ba châm ngôn : Tự Do, Bình Đẳng, Bác Ái... Hoạt động tuyên truyền của Đảng rất hăng say và đi thẳng vào lòng dân chúng Bắc Kỳ và miền Bắc Trung Kỳ. Ở đây, VNQDĐ thành công nhất trong giới giáo dục (giáo viên, sinh viên, học sinh), hành chánh (công chức bản xứ) và quân đội (lính khố đỏ VN trong quân đội Pháp thuộc), vân vân.

Trước Đại Hội tại Gia Lâm ngày 01/07/1928, chương trình của Nguyễn Thái Học được chấp nhận và ông được bầu làm lãnh tụ tối cao của Đảng, với tất cả tước quyền trong một thời hạn 6 tháng (có thể tái hạn). Một tờ báo in bằng ‘’ronéo’’ : Hồn Cách Mệnh, được ra mắt trong ẩn mật, với mục đích phấn khởi lòng yêu nước của dân chúng và tố cáo hành vi ‘’dã man’’ của thực dân trắng. Về mặt tài chánh : Đảng sống nhờ sự đóng tiền của thành viên và lòng khoan đại, hào phóng của những nhà trưởng giả giàu sang miền thôn dã. Tiền cung hiến nhiều lúc rất hậu, nhờ đó Đảng xây dựng được một khách sạn Vietnam Hôtel vào tháng 10-1928 ở Hà Nội, nhưng rất mau sự bí mật này bị tiết lộ bởi hành động ráo riết của Sở Tổng An Ninh Pháp.

Tính đến đầu năm 1929 và theo tài liệu của Nha Chính Trị Vụ Toàn Quyền Đông Dương, tổng kê hoạt động của VNQDĐ như sau : 120 tiểu tổ (cellules) ở Bắc Kỳ chỉ gồm một số rất nhỏ là 1 500 người gia nhập hoặc cảm tình (trong đó có 120 lính Việt), nhưng uy thế của Đảng rất mạnh. Tuy nhiên, vụ ám sát một chức viên chiêu mộ nhân công tên là BAZIN, là một cơ hội cho Mật Thám Pháp ra tay đàn áp một cách tàn nhẫn và kiểm tra lục soát giấy má, bắt bớ tra tấn các thành viên Đảng. Lãnh tụ Nguyễn Thái Học và Phụ tá Nguyễn Khắc Nhu được...

Tổng An Ninh cho tự do đi lại (một mưu lược của thực dân) cũng như 200 đảng viên mà Mật Thám biết rõ tên tuổi. Tất cả những đồng chí này đều gia nhập Đảng được tổ chức lại theo kiểu mới, dựa trên mẫu tổ chức (tiểu tổ) của đảng cộng sản.

Vì theo kinh nghiệm : nếu cuộc bắt bớ đầu tiên của Sở Tổng An Ninh Pháp đã diệt trừ hầu hết những cơ cấu của Đảng, nguyên do là ở trong việc các thành viên (theo cách tổ chức này) đều biết nhau tất cả, cho nên sự tự tố giác lẫn nhau rất dễ dàng (khi bị khổ hình). Tổ chức mới theo điều lệ mới được khởi thảo trong mùa hè 1929. Mục đích của VNQDĐ luôn vẫn là : chiến đấu chống đế quốc thực dân và thiết lập một chính phủ Quốc Gia Cộng Hòa. Khủng bố là vũ khí mà Đảng không do dự áp dụng để trừng phạt những kẻ bội phản : Ám sát là hoạt động chính của phân bộ ‘’Sát Nhân Nhà Nghề’’ (Sicaires) của Đảng. Những binh khí có chất nổ do Đảng tự chế tạo, lưu trữ trong hơn 700 địa điểm ký thác, đều bị Sở Tổng An Ninh tìm thấy. Như vậy, với sự bắt bớ thứ hai này , cảnh sát Tây đã gom nhiều chi tiết quí báu về hoạt động mới của VNQDĐ. Hầu hết tất cả đảng viên đều bị tầm nã và trụ sở phá hoại. Lãnh tụ Nguyễn Thái Học may được thoát khỏi mạng lưới cảnh sát thuộc địa và được trú ẩn trong một nơi mà chỉ một số người đáng tín dụng mới biết. Mặc dầu số thành viên sống sót không còn bao nhiêu, Đảng bắt buộc phải quyết định ngày tổng khởi nghĩa vào mồng 10 tháng 02 năm 1930. Trong kế hoạch giao chiến : đầu tiên là việc nổi loạn từ bộ binh đội Lao Kay (toàn người VN), trong đó Đảng có một tiểu tổ gồm 18 thành viên. Nguyễn Thế Nghiệp (một phụ tá của Đảng Trưởng) cho biết trong trường hợp nổi loạn, bộ đội này chắc chắn sẽ qui phục. Bộ đội Lao Kay sẽ tràn xuống trung châu Bắc Kỳ sau khi Yên Báy bị cách mạng chiếm đóng, lúc bấy giờ binh đội sẽ dễ dàng băng qua lưu vực Sông Hồng.

‘’Quả chàng (Trần Nam Phong) đoán không sai. Nguyễn Thái Học đã từ Bắc Ninh xuống hải Dương, nơi có nhà một đồng chí thân tín nhưng chưa dùng làm điểm hẹn, sẽ khó bị lộ hơn Bắc Ninh. Đi quanh co nhiều đường hẻm, nhìn trước sau không gì khả nghi, chàng bước nhanh vào căn nhà cũ, ẩn mình dưới tàng cây mít lớn. Chàng hỏi anh em ở phòng ngoài : - Anh Học đâu ? - Dưới hầm. Đang nghiên cứu với anh em.

Hầm là căn phòng nhỏ, hơi thấp hơn nhà trên. Cửa vào ngụy trang bằng một kệ sách và có lối thông ra vườn sau, phòng hở có biến thoát ra mặt lộ. Gặp Nguyễn Thái Học, chàng nói ngay : - Anh Học, Mỹ Xá lộ rồi, Yên Bái sẽ theo đúng chương trình. Em đã gặp chị Giang, chị Bắc, công tác chuyển vũ khí tới giờ chưa gặp trở ngại gì -Lộ rồi ? Nguyễn Thái Học gằn giọng hỏi. - Vâng, là tên phản đảng Phạm Thành Dương.

Nguyễn Thái Học nghiến răng, nắm chặt hai bàn tay. Nhưng anh bình tĩnh lại ngay. Anh trở lại với nhiệm vụ nghiêm trọng của mình. Cuộc Tổng Khởi Nghĩa của VNQDĐ không ngừng lại nữa. Vậy là, Yên Bái sẽ có vũ khí để khai hóa sáng sớm mai. Cùng lúc, Sơn Tây do Phó Đức Chính đảm trách, Hải Dương thì giao cho đồng chí Trần Quang Diệu và Trần Nam Phong. Kiến An, Hải Phòng đã có các đồng chí Vũ Văn Giang, Nguyễn Văn Chấn cùng các đồng chí tại địa phương. Còn Hưng hóa, Lâm Thao thì Nguyễn Khắc Nhu tình nguyện chịu trách nhiệm, vì ông đã vận động được rất nhiều Đảng Viên Học Sinh đoàn tại tỉnh.. Riêng Nguyễn Thái Học, anh phải lãnh nhiệm vụ điều hợp các đồng chí địa phương với các đồng chí binh đoàn đến từ các tỉnh Bắc Ninh, Đáp Cầu và Phả Lại. - Còn Hà Nội ? Chàng đột ngột hỏi. Nguyễn Thái Học băn khoăn : Hà Nội là trụ yếu của bọn mật thám, chúng ta chưa đặt được nền móng vững chắc nào, e rằng, ra tay tại Hà Nội, chúng ta sẽ phí phạm sinh mạng anh em. Ký Con lên tiếng : - Nhưng không thể để trống hoàn toàn. Hay là... anh cho em dùng đội cảm tử làm kế nghi binh cầm chân quân Pháp và vận động tinh thần đồng bào.

Tất cả anh em trong phòng đều quay nhìn Ký Con. Mấy giây im phăng phắc, vừa là sự thuận tình về đề nghị dũng cảm của Ký Con, vừa là lòng ngưỡng phục và đau đớn vô biên của anh em. Vì tấn công ở Hà Nội có khác chi vào hang cọp. Giữa bầy thú đông đảo, hung hiểm khát máu thì cơ hội thành công và thoát thân của số cảm tử quân ít ỏi sẽ mong manh nhường bao... Nhưng có xá chi, trong buổi họp lịch sử tại làng Võng La khi quyết định lệnh Tổng Khởi Nghĩa, Nguyễn Thái Học đã nói : Không thành công thì thành nhân ‘’ (Chi Tiết Bất Ngờ, tr. 125-127). Cuộc TKN này là một thất bại đớn đau ‘’... nhưng trên tinh thần (theo tác giả Đường Thiên Lý), cuộc chiến đấu sấm sét đó là tấm gương vô giá soi sáng đường tranh đấu cho bao anh hùng liệt nữ cùng thời và bao thế hệ sau’’. Linh Linh Ngọc tiếp tục (qua cô bé Tiểu Mai) nói về Đảng sử...

‘’Hình ảnh Nguyễn Thái Học và mười hai đồng chí của ông (Bùi Tử Toàn, Bùi Văn Chuẩn, Nguyễn An, Hà Văn Lạo, Đào Văn Nhít, Ngô Văn Du, Nguyễn Đức Thịnh, Nguyễn Văn Tiềm, Đỗ Văn Sứ, Bùi Văn Cửu, Nguyễn Như Liện, Phó Đức Chính) hiên ngang bước lên đoạn đầu đài, miệng còn hô to : ‘’Việt Nam Muôn Năm’’ là hình ảnh bi tráng, lẫm liệt trong sử sách... Và đề cao phái nữ trong hy sinh tính mạng cho tổ quốc và tình yêu cao cả : Cô Giang dùng súng tự sát cho vẹn nghĩa tình cùng Nguyễn Thái Học, thì Nguyễn Thị Hào, bí danh Đỗ Thị Tâm, sau nhiều ngày bị bọn ngoại xâm lột trần, tra tấn dã man bằng điện mà liệt nữ vẫn tuyệt đối không khai, và rồi, cô đã dùng giải yếm lụa nhét vào cuống họng để được chết theo vị hôn phu Hoàng Đình Gị, mà cũng là đồng chí đã cùng cô vào sinh ra tử...’’

Trong Chương 4 ‘’Người Thiếu Phụ Võng La’’, tác giả Đường Thiên Lý nhắc nhở đến một chi tiết nhỏ trong lịch sử cách mạng hiện đại nhưng đã làm chấn động nàng một cách bất ngờ. Tại làng Võng La, ở nhà đồng chí Lê Cả, các vị quan trọng của Đảng : Nguyễn Thái Học, Nguyễn Khắc Nhu, Phó Đức Chính đang hội họp thì bị mật thám vây bắt sau sự tố giác của Việt gian Phạm Thành Dương. Đảng trưởng NTH được thoát thân, chạy băng ra đồng, nhờ sự lanh trí của một nông dân, cũng như Nguyễn Khắc Nhu chạy ra bờ sông được một đồng chí chở thuyền đi xa. Về phần Phó Đức Chính bị thương dưới ngực, được một đồng chí cõng chạy vào nhà một dồng chí khác và ...’’ nhanh như chớp, giấu ông dưới ổ rơm, nơi mà ngườI vợ trẻ của đồng chí đó vừa ở cữ đứa con trai đầu lòng, đang nằm cho con bú !... Bọn Việt gian và mật thám Pháp lục xét từng nhà trong làng, không chừa một nơi nào. Chúng đã không chút nghi ngờ khi mở cửa buồng người đàn bà đang nằm cho con bú. Người anh hùng Phó Đức Chính được cứu thoát lần đó để lại cùng Nguyễn Thái Học và các đồng chí xả thân vì đại nghĩa cho tới ngày đầu lìa khỏi cổ tại pháp trường Yên Bái !...’’ (tr.68).


Qua ‘’Những Điều Không Thể... ‘’ (Ch. 2), Linh Linh Ngọc kể lại một giai đoạn còn khủng khiếp hơn những hiệu quả của thất bại Tổng Khởi Nghĩa Yên Bái, đã xẩy ra trong thập niên 40, khi tất cả thanh thiếu niên yêu nước gia nhập kháng chiến chống Pháp thực dân. Nhưng Việt Minh muốn loại trừ trước tiên các Đảng phái Quốc Gia (trong đó có VNQDĐ) để độc quyền giữ công trình kháng chiến và sau này để nắm chính quyền một mình. Đêm 19 tháng 12 năm 1946 đã chứng kiến một thảm kịch chưa từng có trong lịch sử cách mạng VN, mà diễn tiến ‘’... tiêu biểu cho lòng yêu nước của các Đảng phái Quốc Gia cùng sự thâm hiểm, tàn bạo, vô luân của tập đoàn Hồ Chí Minh. Khi thực dân Pháp đã đánh chiếm Hải Phòng và chuẩn bị tấn công các vùng phụ cận thì các Đảng phái Quốc Gia kêu gọi nhau hợp sức chống kẻ thù chung. Địa điểm mời họp là đình làng Dỵ Chế thuộc Hưng Yên. Hàng trăm chiến sĩ cách mạng khắp nơi về tề tựu với ý nguyện góp sức chống ngoại xâm. Tập đoàn Hồ Chí Minh đề nghị tất cả khí giới để ngoài sân đình. Buổi họp đang sôi nổi thì mọi người nghe xôn xao ngoài sân và thấy đám đông nông dân (do bọn Việt Minh giả dạng) ồ ạt tiến đến, lấy tất cả khí giới ngoài sân đình mang đi. Mọi người còn ngơ ngác, chưa biết chuyện gì xẩy ra thì bên ngoài lại xuất hiện một tốp cán bộ của Việt Minh, với khí giới trên tay, trấn an rằng chỉ là sự hiểu lầm và mời các lãnh tụ các Đảng phái sang hàng bên họp trước, còn hơn ba trăm anh em xin an tâm chờ đến chiều tối. Và chiều tối đó chính là chiều ngày 19 tháng 12 năm 1946. Cộng sản Việt Nam đem một binh đội trở lại, mời hơn ba trăm chiến sĩ cách mạng tới họp ở một địa điểm khác. Khi đến cánh đồng làng Hoàng Xá, nơi đã đào sẵn nhiều giao thông hào, chúng nhất loạt chĩa súng bắn xối xả vào anh em, máu thịt tung tóe khắp cánh đồng mạ non vừa trổ mầm lúa mới !!! ‘’ (tr.28-29). Còn nhiều chuyện đầy ý nghĩa nữa mà Linh Linh Ngọc - với lối một hành văn bình dị, trong sáng - đã kể lại cho chúng ta : lúc nằm trong hiện tại, lúc trở về những năm 30 (cách đây hơn 70 năm), nhưng tất cả đều nhắc nhở đến những vị đã bỏ mình cho nước non nhà : ‘’Vị Quốc Vong Thân’’, qua 8 Chương 8 truyện đều dính líu với nhau trong một tán dương ca tinh thần ái quốc dưới thời Pháp thuộc (qua cuộc TKN Yên Bái), và một tố cáo không nhượng bộ những tội ác của Cộng Sản Việt Nam. Trong lúc ấy, từ Mỹ Châu hay Âu Châu, Úc vân vân, hằng ngày có nhiều chuyến bay về Việt Nam, có hằng trăm ngàn người VN trở về thăm quê hương (một hoặc hai lần mỗi năm), đem tiền ngoại quốc giúp đỡ gia đình, làm dinh thương nghiệp hoặc văn nghệ hay du lịch ... nhìn trời xanh lúc nằm trên bãi biển Vũng Tàu hay Nha Trang mỗi ngày, tóm lại một cuộc sống sung sướng và hạnh phúc. Số tiền chi phí của đồng bào hải ngoại tại VN mỗi năm lên đến nhiều bạc tỉ bằng đô la US là số tiền chỉ tệ ngoại quốc làm giàu chính quyền Hà Nội. Bởi vậy, tôi muốn trích đoạn sau này của sách Đường Thiên Lý mà với khí phách hiên ngang, tác giả muốn thổ lộ tâm tình : ‘’Bạn ơi ! vậy bạn hãy thử tìm giùm tôi một lý do nào để tôi có thể qua được chặng đầu tiên, là chặng bước xuống phi trường, nhìn thấy lá cờ máu bay trong nắng quê hương... Bạn cứ muốn rủ tôi về thăm quê, vậy bạn thử xem ! Riêng tôi, tôi biết mình khó vượt qua được, vì thấy lá cờ đó, không phải tôi chỉ thấy nhuộm máu Ông tôi, Bác tôi, Bố tôi, bạn bè tôi, đồng bào tôi, mà lá cờ đó còn tiêu biểu cho tội ác của bọn con cháu Hồ Chí Minh trong nhiều thế hệ nữa, bởi chính sách ngu dân, nghèo đói đang đẩy dân tộc Việt Nam lùi dần về thời đại hoang sơ, trong khi toàn thế giới đang bước vào kỷ nguyên mới của tuyệt đỉnh văn minh nhân loại. Quê hương, đành ở trong lòng tôi cho đến ngày tận diệt loài lang thú !’’ (tr. 31).


Tôi xin nhắc lại đây, một lần nữa, câu tuyệt tác mà Victor Hugo đã nói, để từ chối quyết định đại ân xá năm 1859 của bạo tàn Napoléon III : ‘’Trung thành với giao ước mà tôi đã ký kết với lương tâm, tôi sẽ chia xẻ đến tận cùng cái kiếp lưu vong của tự do. Ngày nào tự do được hồi phục, ngày ấy tôi sẽ trở lại cố hương. ‘’ Đường Thiên Lý là một tác phẩm hiếm có, nhắc lại một trang sử oai hùng với tất cả tâm hồn tríu mến của tác giả, đã và sẽ là một bài học huy hoàng về đồng bào và đất nước chúng ta đang quằn quại dưới một chế độ bạo tàn. Tác giả Linh Linh Ngọc quả là một nhà văn nữ có biệt tài với tinh thần của một nhà nữ chí sĩ Việt Nam mến yêu.



http://vnqvn.blogspot.com/

Lê Bá Vận - Ngày Quân lực: Bản sắc người lính VNCH

Ngày 19/6 là ngày Quân lực Việt Nam Cộng Hòa. Nhiều nơi trên thế giới, người Việt tổ chức Đại lễ kỷ niệm. 

Bản sắc người lính VNCH

Tại quốc nội thì mỗi năm lại mục kiến tình cảnh đất nước dưới sự lãnh đạo của đảng Cộng sản VN và Tổng chủ (1) , đối ngoại chính trị, kinh tế lệ thuộc Tàu, đối nội đàn áp tạo ổn định, nợ công(1) ngập đầu dân, đạo đức suy đồi, tham nhũng lên ngôi, giả dối ngự trị ….

Trong cảnh quan đó nhân dân miền Nam hồi tưởng những người lính VNCH thân thương đã cầm súng kháng cự để miền Nam có được tự do trong suốt 2 thập niên 1955-1975.

Họ chỉ là lính, cấp bậc thấp song chiến đấu anh dũng như đã thấy trong các trận đánh giành lại kinh thành Huế năm 1968 và thành cổ Quảng Trị năm 1972. Dù sau đó đá nát vàng phai song “chớ đem thành bại luận anh hùng”.

Ngược lại, dù chiến thắng, những đạo quân xâm lược cướp nước, xưa quân Tàu, nay bộ đội Cộng sản miền Bắc trong cuộc chiến 1955- 1975 thì bản sắc chỉ có thể là “dã man, tàn bạo”.

Thật vậy, bộ đội viễn chinh Cộng sản đã giết nhiều ngàn đồng bào khi chiếm đóng Huế trong 26 ngày trong biến cố dã man Tết Mậu Thân 1968 (Hue massacre) và trên Đại lộ Kinh hoàng (Highway of Horror), mùa hè đỏ lửa (Flamming Summer) Quảng Trị 1972 (2 & 3).

Sau chiến thắng năm 1975 thì Cộng sản để lộ chân diện mục giết chóc, cướp của (miền Nam là giàu có), thiết lập các trại địa ngục cải tạo, hành hạ con người xem không tày súc vật.

Như thế bản sắc Cộng sản VN là anh dũng ư?

Người lính VNCH mặc nhiên anh dũng, đó là thuộc tính của truyền thống kháng chiến tự vệ giữ nhà, giữ nước. Điều đáng bàn thêm để suy gẫm trong ngày Quân Lực là những nét độc đáo về bản sắc mà không người lính nơi nào sở hữu trọn vẹn.

Bản sắc độc đáo ấy, nét đậm phong cách của người lính VNCH rât nhân bản, được ghi sâu trong tâm khảm người dân và biểu hiện trong 3 nhóm hình ảnh, tổng hợp mọi ý nghĩa.

1) Nhóm Hình Ảnh Số 1. Cùng nhân dân khát vọng minh bạch sự thực.

– Hình 1: Người lính VNCH đang đi hành quân song vẫn bỏ tiền túi dừng lại mua báo cùng đọc tin tức và nghị luận. Hình trên cho thấy họ đang chăm chú đọc trang đầu quan trọng nhất của các tờ nhật báo “Độc Lập” và “Trắng Đen” là trong số những tờ báo được nhiều người mua đọc.

Người lính VNCH đọc báo cùng dân: Báo Độc Lập với hàng tít “ĐÃ KÝ KẾT” (Hiệp Định Ngưng Bắn tại Paris 1973)

Các nhật báo lâu đời nhất là Thần Chung, Sài Gòn Mới, Tiếng Chuông… và rồi Tiếng Dội, Tin Điển, Tia Sáng, Tự Do, Ngôn Luận, Dân Chủ, Dân Quyền, Chánh Đạo, Chính Luận, Độc Lập, Trắng Đen, Thời Luận, Xây Dựng, Lẽ Sống, Sống, Sóng Thần, Lửa Việt, Ánh Sáng…

Hồi đó miền Nam có tự do báo chí. Có tờ đả kích chính phủ, có tờ thân chính quyền, đa số trung lập, hay khen dở chê. Một số báo thì chống Mỹ như Dân Chủ, Tin Sáng, Chánh Đạo v.v…

Chính phủ không ra báo. Báo chí là của tư nhân, hội đoàn, muôn màu muôn vẻ, nói minh bạch sự thực, biện luận có lý thì người ta tin, bưng bít thông tin là phường gian dối.

2) Nhóm Hình Ảnh Số 2: Tình cảm gia đình sâu đậm kỳ diệu.

Ghi chú tiếng Anh trong hình: THE BALTIMORE SUN (tờ báo MẶT TRỜI BALTIMORE).
Ghi chú dưới hình: (NY11-April 8 – A DRINK FOR A CHILD- -A South Vietnamese government soldier gives his child a drink from his canteen recently at the Duc Hue Base Camp some 35 miles northwest of Saigon, which has been under attack since late last month. (AP Wirephoto) (as2101str-uoc) 1974. (NY11- Tháng tư 8- CHO BÉ UỐNG NƯỚC- -Một anh lính chính phủ Nam Việt Nam cho con anh uống nước từ bi đông của mình mới đây tại căn cứ Đức Huệ khoảng 35 dặm phía tây bắc Sài Gòn mà đã bị tấn công từ cuối tháng trước. (AP Wire photo) (as2101 str-uoc) 1974.)

Nhận xét về bức hình: Huyện Đức Huệ (tỉnh Long An). Đứa chị chừng 7, 8 tuổi, đứng xây lưng ra trước, tóc xõa đầu trùm khăn trắng rộng che nắng, cõng em ra tìm thăm cha, vai đeo ba lô, đang phục kích trong bụi lau? và người cha ẵm con, nhỏ chừng 6, 7 tháng tuổi, đội mũ trắng, cho con uống nước trong bi đông. Đang ngoài mặt trận mà săn sóc cho con đến tìm thăm thì thật chỉ ở miền Nam thời đó với người lính VNCH mới có. Thật cảm động. Tờ nhật báo Baltimore Sun (Hoa Kỳ) đã đăng hình kèm ghi chú.

Thành viên gia đình thăm viếng một binh sĩ Quân lực VNCH tại chiến hào

Ghi chú tiếng Anh dưới hình: Family members visit an ARVN soldier at the trench. (Thành viên gia đình thăm viếng một binh sĩ Quân lực VNCH tại chiến hào) (21 Mar 1973, Saigon, South Vietnam — Visit with Daddy…A South Vietnamese soldier is visited by his wife and children March 21 while he is on guard duty in trench along Highway 13, some 20 miles north of Saigon. — Image by © Bettmann/CORBIS.)
(Ngày 21/3/1973, Sài Gòn, Nam Việt Nam – Đi thăm Tía… Một anh lính Nam Việt Nam đã được vợ và các con đến thăm viếng ngày 21 tháng 3 trong lúc anh đang trực canh trong chiến hào dọc theo quốc lộ 13, khoảng 20 dặm phía bắc Sài Gòn. )

Chỉ có ở Việt Nam – Vợ tay bồng tay dắt con thơ thăm chồng đầu tuyến. Đại liên M 60 đạn đã lên nòng, lựu đạn M 67 để sẵn. Đây là một trong những hình ảnh bi tráng của người lính miền Nam vô danh. Cầm súng vì muốn thở tự do…

Nhận xét về bức hình: Độc đáo đến khó tưởng tượng. Trên hình trong chiến hào hình chữ ‘L’ người chồng, một xạ thủ đại liên vừa canh chừng súng, vừa quay nghiêng đầu chuyện trò với vợ con. Trời nắng gắt người vợ tay trái cầm nón che nắng cho con nhỏ, khoảng năm sáu tháng tuổi, ẳm trên tay phải luồn qua nách. Đứa nhỏ đội mũ trắng nhọn chóp, úp mặt vào ngực mẹ, lưng quay về phía cây súng. Đứa chị độ năm sáu tuổi, mắt nheo vì chói nắng, đứng sát bên tay trái mẹ, vịn tay vào hào. Quanh chiến hào ngổn ngang mũ sắt, bốt, bi đông, ba lô…một quả lựu đạn nằm lăn lóc kề cây súng máy.

Hình ảnh mủi lòng, liên tưởng cảnh bi đát vợ thăm nuôi chồng trại tù Cộng sản cải tạo, cũng độc đáo.

3) Nhóm Hình Ảnh Số 3. Tình người. Quan tâm sâu sắc đến nhân dân.

Dân rất thân cận người lính VNCH hành quân và chạy về phía họ lúc có sự giao tranh giữa quân đội VNCH và VC.

Lính biệt kích Việt đút ăn giúp một bà lão bị thương được tìm thấy tại một làng bị bỏ hoang gần Đất Đỏ

Ghi chú tiếng Anh trong hình và dưới hình: HISTORIC IMAGES. YANKEE-CARIBOU Collection. South Viet Ranger helps feed an old wounded woman found in an abandoned village near Dat Do (NHỮNG HÌNH ẢNH LỊCH SỬ. Tập sưu tầm YANKEE-CARIBOU. Lính biệt kích Việt đút ăn giúp một bà lão bị thương được tìm thấy tại một làng bị bỏ hoang gần Đất Đỏ).

(Thị trấn Đất Đỏ thuộc tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu).

Thái độ nhiệt tình quan tâm, tình thương yêu vô biên được biểu lộ rõ trên nét mặt, ánh mắt, trong cử chỉ của người lính Cộng hòa trong tấm hình trên và các hình dưới.

Cõng lính CS đi cấp cứu

Thương binh Cộng sản trên chiến trường được người lính VNCH đưa về bệnh viện quân y chữa trị. Các bác sĩ điều trị cho biết đối với bệnh nhân không phân biệt đối xử thù hay bạn.

Ở Sài Gòn Cộng sản VN tiếp quản Tổng Y Viện Cộng Hòa sáng ngày 1/5/1975 thì phóng loa ra lệnh tất cả thương bệnh binh VNCH đang điều trị phải rời bệnh viện trong ngày.

Ở trại tù cải tạo thì bác sĩ bị kết tội chữa lành lính ngụy để chúng chống phá nhân dân (!)

Sự khác biệt tư cách, nhân bản 2 bên rất lớn.

Thời đó có mặt các anh lính Quốc Gia người dân cảm thấy đang ở nơi có tình người, an toàn, được thương yêu, được quan tâm săn sóc, thoát mọi nỗi sợ hãi to lớn có thật.

Người lính Quốc Gia ý thức cao sứ mệnh thiêng liêng bảo vệ mảnh đất tự do còn lại của đất nước và đồng bào sinh sống trên mảnh đất tự do ấy.

Lúc sứ mệnh không hoàn thành, tháng tư năm 1975, biết bao quân nhân và tướng lĩnh VNCH bất khuất, cá nhân và tập thể đã tuẫn tiết, tự kết liễu đời mình, lấy cái chết đền nợ nước, tạ tội vì không bảo vệ được nhân dân lọt vào ách Cộng sản, muôn kiếp trầm luân.

Ngày 19/6 truyền thống Quân lực VNCH ngắm lại các tấm hình trên chúng ta vô cùng cảm khái, tri ân và vinh danh người lính Cộng Hòa bản sắc độc đáo, đức tính nhân bản, anh dũng cầm súng kháng chiến là để bảo vệ tự do cho nhân dân, đất nước.

Vắng bóng các anh, người dân căm hờn bất lực nhìn Cộng sản VN lộng hành :

“Múa gậy vườn hoang, Một mình một chợ.
Tự tung tự tác, Vô pháp vô thiên.”

Rồi đây :

“Thiên đường mở lối không đi.
Địa ngục ngăn đường lại đến.”

Thời đại này rất khó làm mất nước song Cộng sản VN làm được.

Ông “Tàu 4 tốt” luôn xem Việt Nam là một tỉnh của Trung Quốc, đang chờ đón.

Lê Bá Vận

(FB Lê Bá Vận)